اقتصاد۲۴- پنجمین روز آبگیری بلندترین سد ترکیه در حالی آغاز شده که شاید این سد بیشترین تاثیر بر رودخانه مشترک میان این کشور و گرجستان بگذارد، اما در آینده میتواند چالشهای هیدروپولیتیکی منطقه ما را افزایش دهد. با این حال توجه به رفتار ترکیه در زمینه سدسازی از منظر دیگر نیز حائز اهمیت است و آن رفتار دولت این کشور با مردمی است که دریاچه سد شهر و آبادی آنها را به زیر آب میبرد.
به گزارش پیام ما، آبگیری «سد یوسفعلی» بر رودخانه «جوروه» در شمال شرقی ترکیه در حالی آغاز شد که گفته میشود این سد با ارتفاع ۲۷۵ متری بلندترین سد ترکیه و پنجمین سد بلند جهان محسوب میشود. ظرفیت ذخیرهسازی این سد ۲.۳ میلیارد مترمکعب آب است تا جایی که میتواند به تنهایی نیاز انرژی ۲.۵ میلیون مسکن را تامین کند. این سد همچنین میتواند سالانه یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون کیلووات ساعت انرژی تولید کند که به گفته «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه ۵ میلیارد لیره ارزش افزوده برای اقتصاد این کشور به ارمغان میآورد. اما سیاست هیدروپولیتیکی اردوغان برای منطقه ما چه ارمغانی میتواند داشته باشد. گرچه به نظر میرسد این سد در حوضه آبریز دریای سیاه تاثیر مستقیمی همچون سد «ایلیسو» بر رودخانههای دجله و فرات بر کشور ما نداشته باشد، اما چالشهای قابل تاملی میتواند در آینده به منطقه تحمیل کند. رودخانه «جوروه» یا «جوروح» رودخانهای مشترک میان ترکیه و گرجستان است و مناقشاتی نیز میان این دو کشور بر سر سد «یوسفعلی» مطرح بوده است. با این حال به نظر میرسد توجه به رفتار اردوغان و ترکیه در شیوه سدسازی فارغ از تاثیرات هیدروپولیتیکی در زمینه آثار و تبعات اجتماعی آن قابل تامل باشد. نگاهی به تیتر روزنامه «حریت» در در انعکاس افتتاحیه این سد نشان میدهد رئیس جمهور ترکیه برای مردمی که زندگیشان با آبگیری سد تحت تاثیر قرار گرفته و از بین میرود برنامه مشخصی دارد تا آنجا که او در مراسم افتتاحیه دستور داده که اینک زمان عملیات زمینی و بهبود وضعیت مردم شهر یوسفعلی فرا رسیده است.
سد یوسفعلی در منطقه یوسفعلی در استان آرتوین احداث شده است و براساس اطلاعاتی که وبسایت ت. ر. ت متعلق به تلویزیون دولتی ترکیه منتشر کرده قرار است در مجموع ۹ سد بر این رودخانه احداث شود که سد یوسفعلی قرار بود در سال ۲۰۱۸ افتتاح شود، اما گویا با تاخیر افتتاح شده است. در سال ۲۰۱۲ میلادی شهر یوسفعلی ۶ هزار و ۸۵۶ نفر و منطقه یوسفعلی ۲۲ هزار و ۲۳۴ نفر جمعیت داشته است. سخنان رئیسجمهور ترکیه در مراسم افتتاحیه خطاب به این جمعیت قابل تامل است.
بر اساس گزارشی که وبسایت «وبآگرون» منتشر کرده اردوغان در این مراسم با آرزوی مفید بودن سد، جادهها، تونلها و شهرکسازی، گفت: برادران اهل یوسفعلی ما، خانه، محل کار و گذشته خود را ترک کردند تا این کار و این سد بزرگ به انجام برسد. اگرچه خانههای مدرنتر، محلهای کار و محلهای کاملاً جدید برای آنها ساختهایم، اما میدانیم که هیچ یک پاداش فداکاریهای برادران یوسفعلی ما نخواهد بود.»
اردوغان با ابراز قدردانی از تک تک مردم یوسفعلی به سبب فداکاری قابل تحسینی که برای آینده ترکیه و ملت این کشور نشان دادهاند، گفت: یوسفعلی جدید با ۲ هزار و ۶۹۸ واحد مسکونی، ۵۰۷ خانه روستایی، ۲۹۶ محل کار، یک سایت صنعتی با ۳۷ مغازه، یک بیمارستان ۲۵ تختخوابی، ۹ مدرسه از مهدکودک تا دبیرستان، خوابگاه، سالن ورزشی آماده زندگی مردم منطقه است. ساختمانهای عمومی و خدماتی، از ابتدا ساخته شده است. یوسفعلی جدید به شکلی بسیار جادار با انواع زیرساختها و روبناها طراحی شده و مساحتی دو برابر مساحت قدیمی دارد.
رئیسجمهور ترکیه همچنین به نیازهای حمل و نقل و دسترسی اشاره کرد و توضیح داد: برای دسترسی دستکم ۱۱۰ کیلومتر جاده جدید با ۳۹ تونل و ۲۱ پل به اجرا درآمده است.
او با اشاره به اینکه ۲۰ سال قبل ترکیه فقط ۵۰ کیلومتر تونل داشته، به نوعی فخر اقدامات خود را فروخته و گفته است: تنها ۶۲ کیلومتر تونل برای دسترسی مردم یوسفعلی ساختهایم.
نکته دیگری که در ادعاهای اردوغان قابل تامل است نه تنها بخش دسترسی ایمن جادهای شمال به جنوب قفقاز و منطقه دریای سیاه است که به موضوع کاشت درختان جدید در منطقه شهر جدید نیز اشاره کرده است.
رئیسجمهور ترکیه تاکید کرد: یوسفعلی سرسبز با ۲۰ هزار درخت کاشته شده است. ۷۵ هزار نهال و دربیش از ۴۰ هزار متر مربع کاشته شده و ۸۰۰ هزار مترمکعب از خاک حاصلخیز باقی مانده در دریاچه سد به شهرک جدید منتقل شد و هیچ فرصتی از این منطقه هدر نرفت. البته ممکن است در چنین پروژه عظیمی کاستیهایی وجود داشته باشد. شما نباید شک داشته باشید که اینها نیز به سرعت حل خواهند شد.»