اقتصاد۲۴ – کریم الجندی در یادداشتی تحت عنوان «جاهطلبیهای ترکیه برای تبدیل شدن به قطب انرژی پس از سقوط اسد شتاب تازهای میگیرد» در پایگاه اینترنتی اندیشکده «چتهم هاوس» نوشت: سقوط اسد میتواند به ترکیه کمک کند تا به هاب ترانزیت کلیدی گاز طبیعی تبدیل شود. اما انرژیهای تجدیدپذیر ممکن است مسیر امیدوارکنندهتری برای همکاری با رژیم جدید سوریه ارائه دهند.
در ادامه این مطلب آمده: سقوط ناگهانی سلسله ۵۴ ساله اسد در سوریه، امکانی را برای ایجاد یک نظم منطقهای جدید فراهم کرده است. هنوز ابهامات زیادی وجود دارد، اما ترکیه – که میزبان بخش اعظم پناهندگان سوریه بوده و از طرف پیروز حمایت نموده است – در موقعیتی پیشرو برای شکل دادن به چنین آیندهای قرار دارد.
هزینه بازسازی سوریه حدود ۴۰۰ میلیارد دلار تخمین زده میشود و شرکتهای ترک در جایگاه خوبی قرار دارند تا قراردادهای بزرگی را در صورت تبدیل اقتصاد دولتی سوریه به یک بازار آزاد به دست آورند.
از نظر دیپلماتیک، آنکارا میتواند از حمایت خود از شورشیان سوری برای مذاکره بر سر توافقنامههای دفاعی مطلوب با دولت جدید در دمشق استفاده کند و احتمالا توافقنامههای مشابهی را که با آذربایجان، قطر، سومالی و لیبی دارد، تکرار نماید. چنین سناریویی به طور قابل توجهی عمق استراتژیک ترکیه را در شرق مدیترانه گسترش خواهد داد.
تعیین مرزهای دریایی فرصت مهم دیگری را ارائه میدهد. استقرار یک دولت جدید در سوریه ممکن است تمایل بیشتری برای به رسمیت شناختن ادعاهای ترکیه در خصوص منطقه انحصاری اقتصادی اش در شرق مدیترانه داشته باشد که موقعیت آنکارا را در اختلافات جاری با یونان و قبرس تقویت خواهد کرد.
این فرصتها در زمانی پدیدار شدهاند که آنکارا تلاش تازهای را برای تثبیت ترکیه به عنوان قطب برتر انرژی منطقه انجام میدهد.
این جاهطلبیهای شتاب گرفته ماه گذشته در یک اجلاس بزرگ انرژی در استانبول به نمایش گذاشته شد. مقامات ترکیه میزبان وزرای کشورهای مهم تولیدکننده گاز از جمله آذربایجان، لیبی و ازبکستان، و نمایندگانی از کشورهای ترانزیتی مانند گرجستان و واردکنندگان اروپای شرقی بودند. چشم انداز آنکارا این است که ترکیه به عنوان هاب کلیدی ترانزیت بین تولیدکنندگان گاز در شرق و جنوب خود و بازارهای مستقر در غرب خود عمل کند.
زیرساختهای انرژی موجود ترکیه پایه خوبی برای این جاه طلبیها فراهم میکند. خط لوله گاز طبیعی ترانس آناتولی، که بخشی از کریدور گاز جنوبیای است که گاز آذربایجان را به اروپا میرساند، قبلاً جایگاه مناسب ترکیه به عنوان یک کشور ترانزیتی را نشان داده است. این کشور همچنین دارای هفت خط لوله گاز، پنج پایانه LNG، سه واحد ذخیره سازی شناور و دو مرکز ذخیره سازی زیرزمینی است – و از همچنین ظرفیت واردات مازاد قابل توجهی برخوردار است که میتواند برای تجارت استفاده شود.
امکان ایجاد یک دولت جدید و باثبات در سوریه، فرصتی را برای ترکیه ایجاد میکند تا از این پتانسیل استفاده کند. با ایجاد یک خط لوله گاز به غرب سوریه و اتصال به شبکه خط لوله گاز عربی موجود (که سوریه، اردن و مصر را به هم متصل میکند) ترکیه میتواند مسیر تجاری تری به تولیدکنندگان گاز منطقهای مانند اسرائیل و مصر به سمت بازارهای اروپا در مقایسه با جایگزینهای فعلی LNG ارائه دهد.
این امر به طور موثری مجمع گازی شرق مدیترانه را که اتحادیهای مرکب از مصر، اسرائیل، یونان، قبرس، فلسطین، اردن، ایتالیا و فرانسه است به چالش میکشد.
ثبات در سوریه میتواند اجازه دهد تا پروژه خط لوله طولانی مدت برای اتصال میادین گاز طبیعی قطر با ترکیه از طریق عربستان سعودی، اردن و سوریه احیا شود.