
اقتصاد۲۴- به نظر میرسد داستان ماجراجوییهای جمهوری آذربایجان در قفقاز بعد از سپتامبر ۲۰۲۰ و جنگ دوم قرهباغ هر روز ابعاد گستردهتری پیدا میکند. طی هفتههای گذشته تصاویر و ویدئوهای زیادی از تحرکات معنادار امنیتی باکو در قالب انتقال تجهیزات نظامی جمهوری آذربایجان به مناطق مرزی با ارمنستان منتشر شده است که دوباره سناریوی احتمالی وقوع جنگ نظامی گسترده را پررنگ میکند.
هرچند پاییز سه سال پیش تاکنون درگیری گاه و بیگاه مرزی بین ارمنستان و آذربایجان روی داده و همچنان هم ادامه دارد، اما این دور بیسابقه از تحولات و تحرکات نشان از برنامه الهام علیاف برای تغییر ژئوپلیتیک منطقه قفقاز جنوبی با تحمیل دالان موهوم و جعلی زنگهزور به ایروان و نیز تهران دارد. بهخصوص آنکه جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان، پنجشنبه گذشته در مصاحبهای با خبرگزاری آزرتاک و روزنامه مجارستانی Magyar Demokrata در چارچوب سفر رسمی خود به این کشور (مجارستان) صراحتا از جدیت باکو برای اجراکردن این کریدور سراسر جعلی و موهوم (زنگهزور) در سال آتی میلادی خبر داد. البته بایراموف تلاش داشت با برخی دادهسازی و آمارسازیها، توجیهی برای تحمیل این دالان که موجب قطع مرزهای مشترک جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ارمنستان و حصر ژئوپلیتیک این کشور (ارمنستان) میشود، پیدا کند، کمااینکه سکاندار سیاست خارجی جمهوری آذربایجان عنوان داشت «با بهرهبرداری از کریدور (جعلی و موهوم) زنگهزور حملونقل بار از طریق کریدور میانی سالانه پنج تا هشت میلیون تن افزایش خواهد یافت».
«کریدور میانی» یا Middle Corridor، مسیر حملونقل زمینی و دریایی بینالمللی چندوجهی است که از جنوب شرق آسیا و چین آغاز میشود و از طریق قزاقستان تا حدی ازبکستان و ترکمنستان و از طریق دریای خزر و آذربایجان و گرجستان تا دریای سیاه امتداد دارد. با توجه به این نکته بایراموف این را هم گفت که «کریدور زنگهزور یکی از عناصر مسیر حملونقل شرق به غرب است» که بهنوعی از تقلای او با هدف تلطیف فضا و بهنوعی راضیکردن ایروان و تهران در همراهی با باکو برای احداث این کریدور جعلی و موهوم حکایت میکند، خاصه آنکه سکاندار سیاست خارجی آذربایجان در مصاحبهاش به این نکته هم اشاره داشت که «این دالان نهتنها برای آذربایجان و ارمنستان بلکه برای سایر کشورها نیز مفید است» که قطعا روی سخنش با ایران است که مهمترین و جدیترین مخالف احداث این دالان است.
بااینحال بایراموف در گفتوگویش اعتقاد دارد که «افتتاح کریدور زنگهزور، یعنی ارتباط بدون مانع میان بخش اصلی آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان، این بخشی از بیانیه سهجانبه است که در نوامبر به امضای رهبران آذربایجان، روسیه و ارمنستان رسید». البته وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان در ادامه مصاحبه لحن مثبت خود را کنار میگذارد و به سمت تهدید تغییر فاز میدهد، چنانی که بایراموف تأکید داشت «ارمنستان درخصوص افتتاح کریدور زنگهزور موضعی غیرسازنده اتخاذ کرده است». با این جمله، رئیس دستگاه دیپلماسی آذربایجان سراغ یک کلیدواژه رفت و از «پلن B» مدنظر باکو در صورت امتناع ایروان برای احداث این دالان جعلی گفت و تصریح کرد که «برای ما، این پروژه حتی بدون مشارکت ارمنستان اجرا خواهد شد؛ اما در این صورت، ارمنستان بهسادگی از ذینفعان نخواهد بود». به گفته بایراموف، باکو قصد دارد تا سال ۲۰۲۴ تمام اقدامات لازم برای راهاندازی کریدور جعلی و موهوم زنگهزور در خاک خود را به پایان برساند.
بیشتر بخوانید: نبرد سوم در قرهباغ؛ ایران باید میان دو همسایه خود تعادل ایجاد کند
