اقتصاد۲۴– میرا قربانی فر – ارتش روسیه از مرز اوکراین که عبور کرد، جرقههای آتش به انبار قیمت نفت زده شد. اولین بارقههای تاثیر حمله روسیه به اوکراین در اقتصاد جهانی و بر روی قیمت نفت، گاز، رمزارزها، محصولات کشاورزی و فلزات خود را به رخ کشید. پس از اعلام تحریمهای آمریکا و در حالی که روسیه در صدر فهرست بیشترین تحریمهای آمریکا و حتی بالاتر از ایران قرار میگرفت، قیمت نفت در یک روند صعودی تا ۱۴۰ دلار افزایش یافت بسیاری پیش بینی افزایش قیمت در هر بشکه تا ۱۸۰ و حتی ۲۰۰ دلار را نیز میکردند که در یک روند کاهشی قیمت نفت در هر بشکه به ۹۵ دلار رسید. به این ترتیب در روز ۲۵ اسفند ماه و در آخرین ساعات، قیمت نفت خام با ۴.۰۲درصد رشد به ۹۸.۷۸دلار رسید. همچنین نفت سنگین ایران با ۳.۷۸درصد افت به ۹۵.۷۲دلار رسید. اما به نظر میرسند روند پرنوسان قیمت نفت در روزهای آتی نیز هم چنان ادامه خواهد داشت.
«نرسی قربان» متخصص ایرانی حوزه اقتصاد انرژی و دارای دکترای اقتصاد انرژی از دانشگاه لندن است و سال هاست که به عنوان کارشناس در این رشته فعالیت میکند. روند افزایش انفجاری قیمت نفت طی یک هفته و سراشیب آن در تنها چند روز بعد و از سوی دیگر امیدهای بسته شده به این که ایران با رسیدن به برجام بتواند سهمی از بازار جهانی انرژی را از آن خود کند باعث شد که به سراغ این کارشناس قدیمی برویم و از نظر وی را درباره وضعیت و آینده بازار انرژی و سهم و توان ایران در این بازار جویا شویم.
«نرسی قربان» درباره پیش بینی بازار نفت و انرژی در ایران و جهان به «اقتصاد ۲۴» میگوید که: «بازار نفت و امکان استفاده ایران از این بازار اکنون به مساله جنگ روسیه و اوکراین پیوند خورده است. این که آیا جنگ روسیه و اوکراین طولانیتر از پیش بینیها خواهد شد یا در نهایت متوقف میشود و یا حتی چقدر تشدید میشود، تاثیر مستقیم بر مساله قیمت نفت دارد.»
این دکترای اقتصاد انرژی در ادامه نیز میگوید که: «توجه کنید تحریمهای فعلی بیشتر شبکه بانکی روسیه را هدف گرفته و تاکنون از سوی اروپا تحریمی بر روی نفت و گاز روسیه اعمال نشده و تنها آمریکاست که تحریم نفت روسیه را در دستور کار دارد و اعلام کرده که نفت روسیه را خریداری نخواهد کرد. با این شرایط و اگر این روند ادامه یابد، رقمی در حدود ۵ و نیم تا ۶ میلیون بشکه نفت به صورت روزانه از شبکه توزیع جهانی خارج میشود. حتی با فرض یک سری توان برای فروش نفت از کانالهای غیررسمی و یا با دور زدن تحریمها توسط روسیه، اما هم چنان بیش از ۴ میلیون بشکه نفت که تقاضای آن روزانه است از شبکه توزیع جهانی خارج خواهد شد.»
قربان در ادامه میگوید: «توجه کنید که ظرفیت تولید بیشتر یا مازاد که بلافاصله اوپک بتواند به بازار نفت جهانی اضافه کند فعلا وجود ندارد. از طرف دیگر این روند یک فرصت برای ایران و ونزوئلا به عنوان دو کشور نفت خیز است که بتوانند به بازار نفت جهانی بازگردند. اگر ایران و ونزوئلا به بازار بازگردند آن گاه میتوان تخمین زد که این دو کشور تا ۴ میلیون بشکه نفت را نیز بتوانند در بازار جهانی تامین کنند.»
او در ادامه نیز با اشاره به بازاری که روزگاری ایران در اروپا داشت میگوید که: «در هر حال به نظر میرسد بازار سال آتی بازار چندان پرعرضهای نخواهد بود. در این شرایط ایران در موقعیتی است که میتواند نفع کافی را ببرد چرا که ما بازارهای بسیار عمدهای را پیش از تحریم در اروپا داشته ایم. ما روزانه بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار بشکه نفت را در اروپا میفروختیم و این بازار که زمانی بازار ما بوده است را حالا فرصت داریم که دوباره پس بگیریم. از این لحاظ وضعیت نفت و قیمت آن و اتفاقات روسیه برای ایران خیلی مهم است، اما این که بتوانیم به بازار جهانی بازگردیم هم مستلزم برداشته شدن تحریم هاست و هم حل شدن مساله fatf برای ایران است. بدون حل این دو مساله نمیتوان چندان امیدوار به این روند بود.»