اقتصاد ۲۴ – روزگذشته، Rosselkhoznadzor روسیه، عرضه نارنگی تازه از ترکیه را ممنوع کرد. گویا افزایش سطح مجاز آفتکش کلرپیریفوس در یک دسته از مرکبات ترکیه دلیل این تصمیم بوده است. البته وزارت کشاورزی ترکیه نیز اعلام کرد که این ممنوعیت فقط برای یک شرکت اعمال میشود.
کارشناسان بلافاصله این تصمیم را انگیزه سیاسی خواندند. در واقع حتی در خود متن گزارش هم بحثی از تخلفات سیستماتیک مطرح نیست، بلکه فقط به یک دسته از محصولات اشاره شده است. ترکیه در سال ۲۰۲۰ بیش از ۳۷۰ هزار تن نارنگی به روسیه عرضه کرد،
بزودی برداشت نارنگی در ترکیه آغاز میشود و اوج صادرات به طور سنتی در هفتههای قبل از سال نو است. سال گذشته تولیدکنندگان ترکیه ۲۷۰ میلیون دلار درآمد از صادرات نارنگی به روسیه دریافت کردند که درآمد آنها نسبت به سال ۲۰۱۹ یک و نیم برابر افزایش یافت. بدیهی است که این ممنوعیت برای ترکیه مشکلی جدی خواهد بود و کاهش شدید در درآمدهای صادراتی را به دنبال خواهد داشت.
روسیه بازار اصلی نارنگی ترکیه است بطوریکه ۵۲ درصد از آن در سال ۲۰۲۰ به این بازار عرضه شد. بر این اساس، یافتن جایگزینی برای چنین بازاری برای صادرکنندگان میوه ترکیه بسیار دشوار خواهد بود.
مراکش پس از ترکیه دومین تامین کننده نارنگی روسیه است، اما تنها حدود نیمی از حجم ترکیه را تامین میکند. افزایش قابل توجه این حجم کار آسانی نخواهد بود، زیرا مراکش برای صادرات نارنگی به کشورهای اتحادیه اروپا نیز قرارداد دارد و به طور فعال صادرات به کانادا، خاورمیانه و آفریقا را افزایش میدهد.
گرجستان، اگرچه برداشت نارنگی خود را در سال ۲۰۲۱ افزایش داد، اما مشکلاتی با کالیبر و کیفیت دارد. علاوه بر این، کشور کوچکی مانند گرجستان به همان میزان نارنگی که ترکیه معمولاً به روسیه عرضه میکند، تولید ندارد؛ بنابراین بعید است که گرجستان بتواند جایگزین محصولات ترکیه شود.
پاکستان، رتبه بعدی در رتبهبندی تامین کنندگان نارنگی در روسیه، فاصله بسیار دوری دارد. علاوه بر این، محصولات زیادی برای تحویل به فدراسیون روسیه وجود نخواهد داشت. بدیهی است که اگر این ممنوعیت در آینده نزدیک لغو نشود، ممکن است قیمت نارنگی در روسیه به شدت افزایش یابد.
البته افزایش بیشتر قیمت نارنگی در روسیه منجر به بسیج واردات اضافی از مراکش، پاکستان، مصر، اسرائیل و حتی چین خواهد شد، اما این خلاء را پر نخواهد کرد. بر این اساس، قیمت سایر مرکبات را بالا میبرد و مصرف آنها میتواند به شدت کاهش یابد. حالا پرسش این است که آیا این موضوع میتواند فرصت صادرات برا نارنگی ایرانی را فراهم کند؟
صدرالدین نیاورانی عضو کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق ایران در پاسخ به این پرسش که واردات نارنگی از ترکیه به روسیه متوقف شده است آیا میتوانیم از این فرصت برای تصاحب بازار روسیه استفاده کنیم؟ گفت: قبض بازار روسیه مشروط به کنار رفتن و حذف یک رقیب نیست. به بیان دیگر تصاحب بازار مستلزم خالی بودن بازار نیست و باید محصولات بازارپسند آن کشور را تولید کنیم.
به گفته وی، بازار روسیه خواهان نارنگی کینو است. این نارنگی بیشتر در پاکستان تولید میشود.
این فعال اقتصادی ادامه داد: فرصتهای این چنینی ممکن است در یک بازه زمانی باعث توسعه صادرات ما شوند، اما نمیتوانند همواره ما را در صدر کشورهای صادرکننده نگه دارند. تحقق این مهم نیازمند برنامهریزی منسجم در زمینههای تولید، بستهبندی مرکبات. است.