بعد از اشغال دهلاویه از سوی دشمن، نیروهای ما در ۲۶ خرداد سال ۱۳۶۰ یک عملیاتی را برای آزادسازی این روستا و پیرامون آن انجام دادند. این عملیات به دست ستاد جنگهای نامنظم انجام میگرفت. حتماً میدانید که ستاد جنگهای نامنظم از سوی شهید چمران ایجاد شده بود و به دست ایشان اداره میشد
جوان آنلاین: شهیدچمران هم او که عارف بزرگ جبههها بود و اولین لقب سردار رشید اسلام را از حضرت امام (ره) گرفت در ۳۱ خردادماه ۱۳۶۰ در منطقه دهلاویه به شهادت رسید. اکنون یادمان این شهید گرانقدر در همین منطقه قرار دارد و زیارتگاه دوستداران این شهید و دیگر شهدای دفاع مقدس است. دهلاویه در شمالغرب سوسنگرد در زمان جنگ ماجراهای بسیاری به خود دیده است. این شهر که در جنگ تحمیلی سه بار بین نیروهای خودی و دشمن دست به دست شد، از مناطقی بود که چمران و یارانش در آن فعالیت بسیاری داشتند. در حالی که در آستانه چهل و سومین سالگرد شهادت دکترمصطفی چمران قرار داریم؛ در گفتگو با سیدحسین حسینی، از راویان دفاع مقدس، نگاهی به منطقه دهلاویه و وقایعی که مربوط به این منطقه در جنگ تحمیلی میشود انداختیم تا ببینیم علت توجه شهید چمران به دهلاویه و نهایتاً شهادتش در این منطقه چه بوده است.
یادمان دهلاویه، برای آنها که به راهیاننور رفتهاند نام آشناست. اما دهلاویه کجاست و چه مختصاتی دارد؟
دهلاویه یک روستا در جنوب شرقی شهر بستان و در مجاورت رودخانه سابله است. از سمت دیگر هم این روستا در شمال غربی سوسنگرد و در مسیر جاده سوسنگرد- بستان قرار دارد. فاصله دهلاویه تا سوسنگرد ۱۱ کیلومتر و از بستان ۱۵ کیلومتر است.
چرا این منطقه برای دشمن و همینطور ما اهمیت داشت؟ در تاریخ جنگ میبینیم که شخصیتی، چون شهید چمران بیشتر حضورش در دفاع مقدس را در مناطقی مثل دهلاویه و سوسنگرد بود.
یکی از محورهای هجوم بعثیها در شروع جنگ، عبور از چذابه و سپس گذشتن از بستان، دهلاویه و سپس سوسنگرد بود. اینجا جبهه میانی خوزستان به شمار میرفت. موقعیت استراتژیکی در جبهه مهم خوزستان داشت که تسلط هر کدام از طرفین به آن میتوانست به آن طرف برتری ببخشد. حتی میتوان گفت محور بستان- سوسنگرد- حمیدیه و نهایتاً اهواز، مهمترین محور هجوم اولیه دشمن به خاک کشورمان بود. عراق از دوسو به سمت اهواز آمد که یکی از جاده خرمشهر به اهواز بود و دیگری هم از محور بستان- سوسنگرد که از اینجا به اهواز نزدیکتر هم بود. منتها جبهه خودی به این مسئله واقف بود و مقاومتهای جانانهای در برابر دشمن در سوسنگرد، دهلاویه، هویزه و مناطقی از این دست صورت میگرفت. این که شهید چمران در محور سوسنگرد بسیار فعال بود به دلیل اهمیت بسیار بالای آن است.
قصد ما بیشتر تمرکز روی منطقه دهلاویه است. قبل از این که شهید چمران به جنوب بیاید؛ در اولین روزهای جنگ چه کسانی از دهلاویه دفاع میکردند؟
زمان هجوم اول دشمن، ابتدا نیروهای محلی با کمک تعدادی از رزمندگان سپاهی، ارتشی، ژاندارمری و گروهی از نیروهای داوطلب از استان آذربایجان شرقی و مشخصاً شهر تبریز، از دهلاویه دفاع میکردند. در هجوم اول بعثیها، چون دهلاویه یک موقعیت خاصی داشت این نیروهایی که عرض کردم آنجا مقابل دشمن ایستادگی میکنند. اما چون نفرات دشمن بیشتر و تجهیزاتشان قویتر بود؛ این نیروهای مدافع که کمترین امکانات را داشتند نتوانستند مدت زیادی دوام بیاورند و نهایتاً رفتند در اطراف سوسنگرد یک جبهه قوی تشکیل دادند تا مانع از پیشروی بیشتر دشمن بشوند.
در منطقه دهلاویه چه عملیاتی انجام شدهاست؟
غیر از درگیریهایی که اولین روزهای جنگ در آنجا رخ داد؛ بعد از اشغال دهلاویه به دست دشمن، نیروهای ما در ۲۶ خرداد سال ۱۳۶۰ یک عملیاتی را برای آزادسازی این روستا و پیرامون آن انجام دادند. این عملیات از سوی ستاد جنگهای نامنظم انجام میگرفت. حتماً میدانید که ستاد جنگهای نامنظم به دست شهیدچمران ایجاد شده بود. دکترچمران در ۲۶ خردادماه ۶۰ به اتفاق نیروهایش از دو محور به نیروهای مستقر دشمن در دهلاویه حمله میکنند و آنجا را آزاد میکنند. اما چون منطقه برای دشمن هم مهم بود؛ دوباره عراقیها صبح روز عملیات پاتک سنگین میزنند که با مقاومت جانانه رزمندهها رو به رو میشوند و عقب میکشند. دوباره عصر همان روز دشمن با نیروهای بیشتری به دهلاویه حمله میکند و اینبار با آتش سنگین توپخانه چنان منطقه را میکوبد که اندک مدافعان دهلاویه ناچار میشوند عقبنشینی کنند و این منطقه دوباره به اشغال دشمن درمیآید.