اشاره:
هفدهم مرداد، صرفاً یک مناسبت تقویمی یا یادبود شهادت خبرنگار شهید محمود صارمی نیست؛ این روز، فرصتی برای بازخوانی جایگاه خبرنگاری بهعنوان یکی از بنیادیترین نهادهای تولید سرمایه شناختی و تضمینکننده سلامت عرصه عمومی است. اگر توسعه را فراتر از رشد اقتصادی و بهمثابه گسترش ظرفیتهای انسانی، ارتقای کیفیت حکمرانی و افزایش اعتماد اجتماعی بدانیم، بیتردید خبرنگاری یکی از مهمترین ارکان این فرایند است.
در دهههای اخیر، جهان وارد مرحلهای شده است که دنیل بل آن را «جامعه اطلاعاتی» و مانوئل کاستلز «جامعه شبکهای» نامیدند؛ جامعهای که در آن اطلاعات، مهمترین منبع قدرت، ثروت و مشروعیت است. اما پارادوکس عصر حاضر آن است که هرچه حجم دادهها افزایش یافته، دستیابی به حقیقت دشوارتر شده است. پدیدههایی مانند اخبار جعلی (Fake News)، اطلاعات نادرست (Misinformation)، اطلاعات گمراهکننده (Disinformation)، دیپفیکها (Deepfakes) و عملیات شناختی (Cognitive Warfare)، نشان دادهاند که مسئله امروز بشر کمبود اطلاعات نیست، بلکه بحران اعتبار اطلاعات است.