
«روز صفر» اولین تجربه فیلمسازی «سعید ملکان» و نویسندگی «ملکان و بهرام توکلی» داستانی یکخطی دارد؛ اما در این داستان یکخطی بسیاری از جزئیات هرگز مشخص نمیشود این خساست فیلمنامه در ارائه اطلاعات باوجود گروه نویسندگی پرطمطراق اثر بسیار عجیب به نظر میرسد. داستان یکخطی «روز صفر» نیازمند خلق تعدد شخصیتها بهعنوان گروه ضد جاسوسی است تا قصه باورپذیرتر شود. اگر جزئیات بیشتری از این داستان یکخطی در دسترس بود شاید میشد شخصیتهای بیشتری را وارد داستان کرد و با ایجاد درام در دل آن خلق موقعیت کرد؛ اما فیلمنامهنویسان به دلایل مختلف ازجمله محدودیت اطلاعاتی و حساسیت موضوع به هر دلیلی از دادن اطلاعات بیشتر طفره رفتهاند. چراکه این اتفاق تاریخی بیشک توسط یک گروه اطلاعاتی و ضد جاسوسی انجامشده است و شخص محور نمیتواند باشد. با این فقر اطلاعات فیلم ساخته میشود و به نظر میرسد چارهای هم ندارد جز خلق شخصیتی که مخاطب اطلاعاتی دربارهاش ندارد.
در هیچ کجا گفته نشده است که این داستان برداشتی آزاد از داستان واقعی است و نوعی «اقتباس» است. پس باید بپذیریم یک شخص بهتنهایی در امر دستگیری «عبدالمالک ریگی» نقش داشته است که البته امری بعید و دور از ذهن است. فیلمنامهنویسان از ورود به درام و داستان آن جلوگیری نکردهاند و داستان عین بهعین واقعیت پیش نمیرود. مثال متفاوت با «روز صفر» فیلم «درخت گردو»است که شخصت محوری آن داستان واقعی خودش را پیش میبرد و فیلمنامهنویس تنها از نزدیک داستانی واقعی را روایت کند. فیلمنامهنویسان «روز صفر» پا را از روایت داستان فراتر میگذارند. خلق سکانسهایی مانند برخورد شخصیت اصلی با مدیر امنیت پرواز و درگیری رمبووار یکتنه با افراد ریگی در افغانستان بهگونهای است که این امر به عدم باورپذیری فیلم میافزاید. ناتوانی فیلمساز و فیلمنامهنویسان در خلق درام علت اصلی ایجاد سکانسها مهیج اما ساختگی و اغراقآمیز است. این اتفاق و خلأ اطلاعاتی در فیلم «درخت گردو» هم وجود داشت اما نویسنده هوشمندانه در حاشیه متن ماند؛ در فیلم «شبی که ماه کامل شد» نویسنده توانایی خلق درام ، ایجاد شاخ و برگهای درست و بجا ، ورود شخصیتهای حاشیهای و مدیریت آنها در روایت عبدالحمید و عبدالمالک ریگی» داشت. پس زمانی که داستانها و شخصیتهای فرعی را به قصه می افزاید مخاطب بیشازپیش جذب میکنیم. اساساً درام و شخصیتپردازی حلقه مفقوده فیلم «روز صفر» سعید ملکان وعامل موفقیت فیلم «شبی که ماه کامل شد» نرگس آبیار است.
