به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، در عصر ارتباطات که حضور در فضای دیجیتال به امری اجتنابناپذیر بدل شده، مرز میان «زندگی واقعی» و «نمایش عمومی» بهشدت کمرنگ گشته است. در این میان، کودکانی که روزگاری صرفاً مخاطب محتواهای رسانهای بودند، امروز خود به سوژهی اصلی تولید محتوا بدل شدهاند. پلتفرمهایی مانند یوتیوب، اینستاگرام و تیکتاک، با سازوکارهای اقتصادی و الگوریتمهای جذابمحور، بستری فراهم آوردهاند که در آن، کودکان بهعنوان اینفلوئنسر، بازیگر، مدل یا شخصیت تبلیغاتی، بخش عظیمی از بار تولید محتوا را بر دوش میکشند؛ بیآنکه از حمایتهای قانونی لازم برخوردار باشند.
این پدیده نوظهور که گاه در قالب «استعدادیابی»، «سرگرمی» یا «روایت روزمرهی زندگی خانوادگی» عرضه میشود، در واقع مصداقی از کار کودک در پوشش دیجیتال و مدرن است؛ کاری که نهتنها بیپاداش منصفانه بلکه بیمقررات حمایتی و فاقد نهاد ناظر قانونی انجام میشود. کودکانی که باید بازی کنند، درس بخوانند، رؤیا ببافند و در سایهی حمایت والدین رشد یابند، امروز در معرض دوربینهایی قرار گرفتهاند که لحظهبهلحظه زیستنشان را ضبط، تدوین، تجاریسازی و پخش میکند.
اما چه کسی از حقوق این کودکان صیانت میکند؟ قانون تا کجای این فضا رسوخ کرده است؟ والدین چه م/p>
1. تدوین قانون اختصاصی حمایت از کودکان در فضای مجازی با توجه به اصول پیماننامه حقوق کودک؛
2. الزام ثبت قراردادهای رسمی برای تولید محتوای کودکمحور با سهم مشخص کودک؛
3. ایجاد نهاد مستقل ناظر بر فعالیت رسانهای کودکان با ترکیب کارشناسان حقوق کودک، روانشناسی و فناوری اطلاعات؛
4. آموزش عمومی والدین و آگاهیبخشی به جامعه درباره حقوق دیجیتال کودک؛
5. همکاری بینالمللی برای تدوین دستورالعملهای جهانی در زمینه فعالیت کودکان در فضای دیجیتال.
کودکی، دوران رشد، امنیت، آرامش و خیالپردازی است؛ نه صحنه اجرا، نه محل کسبوکار، و نه ابزار شهرت. اگر امروز نتوانیم از کودکان در برابر سازوکارهای استثماری پنهان در فضای مجازی حمایت کنیم، فردا جامعهای خواهیم داشت که انسانهایش از کودکی، تنها ویرایششدهترین تصویر خود را شناختهاند و هرگز مجال زیستن حقیقی نیافتهاند.