
شکسپیر در نگاه استیون گرینبلت؛
روایت آزادی و اقتدار در جهان شکسپیر
استیون گرینبلت در کتاب «شکسپیر و آزادی» شکسپیر را نه فقط یک نابغه آزاد، بلکه نویسندهای میبیند که مدام درباره آزادی فکر میکند، اما میفهمد آزادی همیشه محدود و متناقض است.
سرویس هنر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- بهاره گلپرور؛ استیون گرینبلت از اندیشمندان و منتقدان ادبیات انگلیسی و از تاثیرگذارترین متخصصان مطالعات رنسانس در اواخر قرن بیستم و ابتدای قرن بیست و یکم است. او از چهرههای اصلی تاریخگرایی نو است که بیشتر به خاطر پژوهشهایش درباره شکسپیر، رنسانس انگلیس، و رابطه متن ادبی با قدرت، فرهنگ و تاریخ شناخته میشود.
گرینبلت شکسپیر را نویسندهای میبیند که برخلاف زیباییشناسی کلاسیک رنسانس، زیبایی را در کمال ایستا و فردیت منزوی جستوجو نمیکند، بلکه آن را در دل نقص، تنش، ناپایداری و محدودیت میسازد. از این منظر، شکسپیر با بهرهگیری از همان چارچوبهای تاریخی، زبانی و ایدئولوژیک مسلط، آنها را به ماده آفرینش معنا تبدیل میکند؛ یعنی محدودیتهای ساختاری نه مانع خلاقیت، بلکه امکان ظهور خلاقیتاند. از نظر گرینبلت، متن شکسپیری در پیوند با نیروهای فرامتنی قدرت، سیاست و نظم اجتماعی شکل میگیرد، اما دقیقا در همین پیوند است که لحظههایی از آزادی هنری پدید میآید؛ لحظههایی که در آن، معنا از دل کشمکش با اقتدار زاده میشود، نه از بیرون آن.
