جنوب شرق آسیا با وجود همکاریهای گسترده در چارچوب اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) هنوز شاهد تنشهای مرزی و ارضی است
جوان آنلاین: جنوب شرق آسیا با وجود همکاریهای گسترده در چارچوب اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) هنوز شاهد تنشهای مرزی و ارضی است. یکی از این تنشهای دیرینه، اختلاف مرزی بین کامبوج و تایلند سر منطقه پریاه ویهر است که بارها به درگیریهای نظامی منجر شده است. سایر کشورهای منطقه نیز با چالشهای مشابهی روبهرو هستند، از جمله اختلافات دریایی در دریای جنوبی چین و مناقشات مرزی میان میانمار و بنگلادش.
در ژوئیه ۲۰۲۵، مرزهای مشترک کامبوج و تایلند بار دیگر شاهد تنشهای نظامی شدیدی بود که به درگیریهای مسلحانه، حملات هوایی و اخراج متقابل دیپلماتها منجر شد. این درگیریها که از ۲۴ژوئیه (۲ مرداد) آغاز شد، تلفات و هزینههای زیادی برجای گذاشت که البته از روز سهشنبه، یک آتشبس بین دو طرف پاگرفت. این منازعه نه تنها ریشه در اختلافات مرزی تاریخی دارد، بلکه با مسائل داخلی، ملیگرایی و رقابتهای ژئوپلیتیکی پیوند خورده است.
ریشههای تاریخی اختلاف
منطقه پریاهویهر که یک معبد باستانی متعلق به تمدن خمر است، مدتها مورد مناقشه بین کامبوج و تایلند (سیام سابق) بوده است. این معبد را در سال ۱۹۶۲ دیوان بینالمللی دادگستری به کامبوج اعطا کرد، اما تایلند همواره بر حاکمیت خود بر مناطق اطراف آن تأکید داشته است. ریشه بسیاری از اختلافات به دوره استعمار فرانسه بازمیگردد، زمانی که مرزهای سرزمینی میان پادشاهی سیام (تایلند) و کامبوج تحت سلطه فرانسه با معاهداتی مانند پیمان «فرانکو- سیام» ترسیم شد. این معاهدات، بهویژه در مناطق مرزی مانند معبد پرهویهار و مثلث زمرد (منطقهای در نزدیکی مرز لائوس، تایلند و کامبوج) اختلافاتی ایجاد کرد که تا امروز حلنشده باقی ماندهاند. پس از ثبت معبد به عنوان میراث جهانی یونسکو در سال ۲۰۰۸ بود که درگیریهای مرزی میان دو کشور شدت گرفت و منجر به تلفات نظامی و غیرنظامی شد. علاوه بر نقش استعمار، مسائل سیاسی و اقتصادی داخلی بر آتش این اختلافات دمیدهاند. در تایلند، دولت موقت پائتونگتارن شیناواترا با بحران مشروعیت مواجه است. خروج حزب بهومجایتای از ائتلاف حاکم در ژوئن ۲۰۲۵، دولت را در موقعیت ضعیفی قرار داده و ارتش تایلند که نقش پررنگی در سیاست دارد، از این بحران برای تقویت نفوذ خود استفاده میکند. در کامبوج نیز هون مانت، نخستوزیر جدید و پسر هونسن، با چالش تثبیت قدرت مواجه است و برخی تحلیلگران معتقدند او از تنش مرزی برای تقویت جایگاه خود با تحریک احساسات ملیگرایانه بهره میبرد. از سوی دیگر، هر دو کشور با تهدید تعرفههای ۳۶درصدی امریکا از اول اوت ۲۰۲۵مواجهاند که میتواند اقتصاد آنها را تحت فشار قرار دهد. این بحران ممکن است راهی برای منحرف کردن افکار عمومی از مشکلات اقتصادی باشد.