اقتصاد۲۴- فرمولی که عملا برای محاسبه شاخص بهکار رفته است از نسبت درصد ارزش جاری بازار سهام در زمان محاسبه بر ارزش بازار سهام در تاریخ مبدا بوده؛ در واقع ارزش سال۱۳۶۹ بهعنوان تاریخ مبدا تعیینشدهاست. ارزش جاری برای هر شرکت نیز برابر با حاصل ضرب تعداد سهام در قیمت هر سهم خواهد بود. در ادامه از مجموع ارزش جاری شرکتهایی که در بورس پذیرفتهشدهاند، ارزش جاری بازار استخراج میشود.
طبیعتا شرکتهایی بزرگ همانند پالایشگاه بندرعباس که دارای ارزش بازار بالایی است در مقایسه با شرکتهای کوچکتر میتواند تاثیر بیشتری بر روند حرکتی شاخصکل بورس داشته باشد. بر این اساس شرکتهای مختلف بر روی نماگرهای بورسی با یکدیگر متفاوت هستند. در تابلوی معاملاتی بهوضوح قابلمشاهده است که در برخی اوقات شاهد روزهایی در بازار هستیم که تعداد نمادهای معاملاتی منفی بیشتر از نمادهای مثبت است، اما شاخصکل روند افزایشی را به نمایش میگذارد.
چرایی این مهم به مثبتشدن تعدادی نماد بزرگ از جمله فولادمبارکه، پالایشگاه بندرعباس، گلگهر و … بازمیگردد. این شرکتها به دلیل برخورداری از ارزش بازاری بهمراتب بالاتر از سایر شرکتها با اثرگذاری مستقیم در روند حرکتی دماسنج اصلی تالار شیشهای؛ در واقع شاخص را در جهتی مثبت سوق میدهند، بنابراین نماگر اصلی حرکتی افزایشی را بهتصویر میکشد. از سویی دیگر در شاخصکل هموزن اندازه شرکتها در محاسبات بیتاثیر بوده و تمام شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراقبهادار تهران از وزن یکسانی برخوردار هستند.
میتوان نتیجه گرفت که تاثیر تغییرات قیمتی شرکتهای بزرگ در مقایسه با میزان اثرگذاری شرکتهای کوچک و متوسط در این نوع از محاسبات یکسان است. در مجموع شاخصکل بیشتر از تحرکات شرکتهای شاخصساز و شرکتهای بزرگ اثرمیپذیرد. شاخصکل هموزن نیز میتواند چشمانداز مطلوبتری از کلیت بازار بدون درنظر گرفتن اندازه شرکتها به سرمایهگذاران ارائه کند.
بهنظر میرسد برای فعالان بازار سرمایه شاخص هموزن از اهمیت بالاتری برخوردار بوده و بهعبارتی معیاری مطلوبتر برای تصمیمگیری خواهد بود. از طرفی به دلیل تعداد بیشتر نمادهای کوچک و متوسط نسبت به نمادهای بزرگ بازار، بسیاری از فعالان شاخص هموزن را معیاری درست در راستای ارزیابی بازار درنظر میگیرند.