در حالی که بازار طلای آنلاین ایران در سالهای اخیر به یکی از محبوبترین ابزارهای حفظ ارزش دارایی میلیونها کاربر خرد تبدیل شده، روند تصمیمگیریهای نظارتی به تدریج این بازار را از مدل متنوع و چندخزانهای به سمت تمرکز کامل در یک نهاد واحد هدایت کرده است. کدام بانک یا چه افرادی پشت پرده تکخزانه شدن بازار آنلاین طلا هستند و چه سودی از این انحصار میبرند؟
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ برای مرور ماجرای خزانه طلاهای آنلاین باید برگردیم به نیمه سال گذشته. مصوبه هیئت وزیران در آبان ۱۴۰۴ برای جلوگیری از خالیفروشی، الزامی منطقی بود: پلتفرمها موظف شدند موجودی فیزیکی طلا را در خزانههای مورد تأیید بانک مرکزی نگهداری کنند. اما در عمل، این الزام به انحصار کامل یک خزانه خاص تبدیل شد و تقریباً تمام ذخایر طلای کاربران به آنجا سرازیر گردید.
این تمرکز یکجانبه، که از مدل اولیه چندخزانهای و پراکنده فاصله گرفته، پرسشهای جدی درباره مسیر تصمیمگیری اجرایی ایجاد کرده است. چرا بانک مرکزی با وجود گذشت ماهها از درخواست رسمی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز (سوم اسفند ۱۴۰۴) برای معرفی حداقل پنج خزانه های گسترده کاربران از کیفیت خدمات و نگرانیهای امنیتی (بهویژه با توجه به سابقه حوادث مشابه در خزانههای بانکی) است.
حالا سؤال اصلی این است: آیا بانک مرکزی قصد دارد با گسترش فهرست خزانههای مورد تأیید، رقابت سالم را بازگرداند و ریسک دارایی میلیونها ایرانی را توزیع کند، یا این تمرکز بخشی از استراتژی بلندمدت برای شکلدهی به بازار تحت سیطره بازیگران خاص است؟ شفافسازی در این زمینه نه تنها برای اعتماد عمومی ضروری است، بلکه میتواند تعیین کند که بازار طلای آنلاین به عنوان یکی از مهمترین پناهگاههای تورمی مردم، به سمت انعطاف پذیری و رقابت حرکت کند یا در دام انحصار و آسیبپذیری بیشتر گرفتار بماند.