نهضت علمی و شبکهسازی مستمری که امام صادق (ع) در این عرصه انجام دادند، ثمرات بیشماری را برای دنیای اسلام به همراه آورد و پیشرفتهای شگرف جوامع اسلامی در عرصههای مختلف علوم کلامی، فقهی، فلسفی و تجربی همه و همه مرهون محافل علمی و درسی تشکیل شده از جانب امام صادق (ع) و تربیت دانشمندان طراز اول جهانی توسط ایشان است.
پرورش ۴ هزار شاگرد برجسته
طبق اسناد معتبر و متواتر تاریخی از جمله کتاب «الارشاد» شیخ مفید، حضرت امام صادق (ع) دارای ۴ هزار شاگرد بودند که همه آنها در رشتههای مختلف علمی جزو سرآمدان عصر بودند. از «هشامبنحکم» و «محمدبنمسلم» و «هشامبنسالم» تا «مؤمن طاق» و «مفضلبنعمر» و «جابربنحیان».
نکته قابل توجه آنکه، همه آن هزاران نفری که از امام صادق(ع) درس آموختند، شیعیان و معتقدان به امامت آن بزرگوار نبودند؛ بسیاری بودند که به امامت امام صادق(ع) ـ آنچنانی که شیعه معتقد است ـ معتقد نبودند؛ اما از دانش امام صادق(ع) و از معارف اسلامی که در اختیار آن بزرگوار بود استفاده میکردند. روایات بسیاری وجود دارد که راویان آنها از اهل سنت هستند، اما روایات مذکور را از حضرت ابیعبدالله الصّادق نقل میکنند؛ بنابراین حضرت امام صادق(ع)، دانشگاهی بزرگ تأسیس کرده بودند و با نهضت علمی و شبکهسازی مستمر در جهت پرورش فقها و دانشمندان، شکوفایی علمی و کلامی و فلسفی دنیای اسلام را فراهم آوردند.