در شرایطی که نرخ بیکاری در دولتهای هفتم تا یازدهم ۲ رقمی بود این شاخص در دولت سیزدهم به کمترین میزان ۲۵ سال گذشته رسیده است. در این خصوص دلایل متعددی از سوی کارشناسان مطرح میشود. برخی دلیل این موضوع را کاهش مشارکت اقتصادی بعد از کرونا و همچنین گسترش فضای مجازی میدانند و برخی دیگر نیز احیای واحدهای تولیدی را عامل کاهش نرخ بیکاری عنوان میکنند. اما واقعیت ماجرا در چیست.
جوان آنلاین: آخرین بررسیهای مرکز آمار ایران از نرخ بیکاری در بهار ۱۴۰۳ بیانگر این است که نرخ بیکاری افراد ۱۵ ساله و بیشتر نشان میدهد که ۷.۷ درصد از جمعیت فعال (شاغل و بیکار) در فصل بهار بیکار بودهاند که این شاخص، نسبت به فصل مشابه در سال قبل (بهار ۱۴۰۲)، ۰.۵ درصد کاهش یافته است.
در بهار ۱۴۰۳، به میزان ۴۱.۲ درصد جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر از نظر اقتصادی فعال بودهاند، یعنی در گروه شاغلان یا بیکاران قرار گرفتهاند. بررسی تغییرات نرخ مشارکت اقتصادی حاکی از آن است که این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال قبل (بهار ۱۴۰۲) تغییر نیافته است.
سید صولت مرتضوی، وزیر کار گفت: بر اساس اعلام مرکز آمار، شاهد رکوردشکنی کاهش نرخ بیکاری در فصل بهار بودهایم به صورتی که نرخ بیکاری ما به ۷.۷ درصد رسیده است.
وی افزود: علاوه بر این، کاهش ۰.۵ درصدی نرخ بیکاری فارغالتحصیلان را داشتیم و شاهد کاهش نرخ بیکاری جوانان بودیم. نرخ مشارکت اقتصادی در ۱۶ استان افزایش داشته است و در ۲۱ استان نرخ بیکاری تکرقمی شده و نرخ بیکاری سایر استانها هم کاهش قابل توجه داشته است، لذا هدفگذاری کردهایم تا پایان سال نرخ بیکاری را به رقم ۶.۹ درصد برسانیم.
نقش کاهش مشارکت اقتصادی در کاهش بیکاری
در بهار سال جاری نرخ مشارکت اقتصادی معادل ۴۱.۲ درصد و نسبت اشتغال معادل ۳۸ درصد بوده است. این در حالی است که نرخ مشارکت اقتصادی در پاییز سال ۱۳۹۸ معادل ۴۴.۳ درصد و نسبت اشتغال معادل ۳۹.۶ درصد بود. بر این اساس برخی از کارشناسان دلیل کاهش نرخ بیکاری را با استناد به همین آمار کاهش مشارکت اقتصادی بعد از کرونا میدانند. در واقع به گفته آنها شغلهای ایجادشده پس از کرونا با رشد جمعیت در سن کار متناسب نبوده و منجر به خروج تعداد قابل توجهی از افراد از جمعیت فعال شده است.
همچنین به گفته کارشناسان توسعه فضای مجازی نیز از دو جهت بر کاهش نرخ بیکاری تاثیرگذار بوده است. اول اینکه توسعه شکبههای مجازی توانسته سرعت کاریابی متقاضیان را افزایش و تسهیل دهد. اما موضوع دوم به نقش پررنگ فضای مجازی در اشتغالزایی مربوط میشود. برای مثال بسیاری از افرادی که در سال گذشته موفق به یافتن شغل مورد نظر خود در فضای بخش رسمی اقتصادی نشدهاند، با راهاندازی کسبوکار خود در بستر فضای مجازی، از گروه بیکاران جویای شغل خارج شدهاند.
وحدت فرماندهی اشتغال در دولت سیزدهم
محمود کریمی بیرانوند، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی معتقد است که مهمترین دلیل کاهش نرخ بیکاری و آمارهای امیدوارکننده بازار کار که در هیچ دولتی سابقه نداشت، وحدت فرماندهی اشتغال بوده است.