اقتصاد۲۴- دیدار روز گذشته سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با ولادیمیر پوتین در مسکو در اوج تنشها میان تهران- واشنگتن اهمیت ویژهای داشت. نکته محوری که پوتین آن را علنی کرد، دریافت «پیامی از رهبر انقلاب» بود. این نخستین بار است که رهبر جدید انقلاب پیامی برای رئیس جمهور روسیه ارسال میکنند. البته پیش از این، رهبر شهید انقلاب از طریق علی لاریجانی به عنوان نماینده ویژه پیامهایی را به پوتین فرستاده بود، اما تفاوت امروز در سطح تهدید و اضطرار زمانی است.
پوتین در این دیدار تأکید کرد: «روسیه مصمم است روابط راهبردی خود با جمهوری اسلامی ایران را ادامه دهد.» این جمله در نگاه اول تأکیدی بر تداوم روند گذشته به نظر میرسد، اما با توجه به شرایط کنونی تعبیر متفاوتی مییابد. در گذشته روابط راهبردی دو کشور بیشتر بر محور هماهنگی در سوریه و مخالفت با هژمونی آمریکا تعریف میشد، اما امروز ایران در آستانه یک رویارویی مجدد نظامی با آمریکا قرار دارد؛ بنابراین «ادامه رابطه راهبردی» برای روسیه باید به معنای محدود کردن هزینههای خود در قبال تضمین امنیت ایران نیز باشد.
یکی از مهمترین جملات پوتین این بود: «ما هر اقدامی که در راستای منافع ایران و کشورهای منطقه باشد انجام خواهیم داد و روسیه تمام تلاش خود را برای تضمین صلح در خاورمیانه در اسرع وقت انجام خواهد داد.» این وعده تاکنون و در عمل محدود به حوزه دیپلماسی باقی مانده است. تجربه جنگ اوکراین نشان داده که روسیه از درگیری گسترده با آمریکا اجتناب میکند. البته نقش روسیه و چین را در وتو کردن قطعنامه علیه ایران که بحرین درباره تنگه هرمز به سازمان ملل پیشنهاد کرده بود، نباید نادیده گرفت. نقشی که برای تهران هم اهمیت ویژهای داشت. در طول جنگ نیز بارها مقامات آمریکایی ادعا کردند که روسیه کمکهای تسلیحاتی و اطلاعاتی به ایران کرده است. با اینحال کرملین این ادعاها را با قاطعیت رد کرده بود. البته نباید فراموش کرد که چنین اقدامات علنی معادل جنگ مستقیم با ناتو است که هزینه بسیاری برای کرملین خواهد داشت.