اقتصاد۲۴- پرونده فساد چای دبش واکنش همه گروههای سیاسی در داخل و خارج از ایران را به دنبال داشته است؛ این را میتوان بهخوبی از دادههای توییتر فهمید. همه علیه این فساد نوشتهاند؛ حامیان دولت فعلی، حامیان دولت قبلی، منتقدان هر دو دولت و براندازان و مخالفان جمهوری اسلامی همه در توییتهایشان علیه فساد چای دبش و ریشهها و عوامل مربوط به آن نوشتهاند. بااینحال، زاویه ورود هر گروه به این بحث متفاوت است. تحلیل این تفاوت میتواند به فهم بیشتر رفتار نیروهای سیاسی مختلف در نسبت با فساد کمک کند و به این پرسش پاسخ دهد که حساسیت به فساد در توییتر چقدر جناحی است. بر اساس توییتهای ارائهشده از سوی شرکت لایفوب، بیش از ۲۶ هزار توییت و ریپلای در این زمینه منتشر شده است که این توییتها بیش از ۶۰۰ هزار لایک گرفته و در مجموع بیش از ۱۶ میلیون بار دیده شده است. اعدادی که بیانگر واکنشی گسترده به فساد چای دبش است. چهرههایی که به این موضوع واکنش نشان دادهاند و توییتهایشان فیواستار شده نیز متکثر هستند. علی کریمی، علی شریفیزارچی، محسن برهانی، یاشار سلطانی، علیاکبر رائفیپور، سعید محمد، جلال رشیدیکوچی، یاسر جبرائیلی، عباس عبدی و عبدالله رمضانزاده ازجمله چهرههایی هستند که نامشان در میان کسانی که توییتهایشان بیش از هزار لایک گرفته دیده میشود. اما این چهرهها و جریانات سیاسی چگونه به این موضوع پرداختهاند؟
تحلیل شبکه ریتوییتهای مربوط به فساد چای دبش در گراف زیر، تصویر خوبی از رفتار گروههای سیاسی به دست میدهد. در این گراف که برگرفته از دادههای اولیه است، حدود ۲۳ هزار کاربر حضور دارند. بر این اساس، کاربران برانداز و مخالف جمهوری اسلامی ۳۶ درصد از شبکه، کاربران ارزشی و انقلابی ۳۱ درصد از شبکه و کاربران اصلاحطلب و میانهرو ۳۰ درصد از شبکه و کاربران طرفدار مجاهدین خلق هم حدود سه درصد از شبکه را به خود اختصاص دادهاند. این دادهها نشان میدهد اگرچه کاربران برانداز و مخالف جمهوری اسلامی، واکنش بیشتری به ماجرای چای دبش داشتهاند، اما هر سه گروه مهم در فضای توییتر تقریبا به یک اندازه به این موضوع ورود کردهاند. این امر کمتر در توییتر مشاهده میشود؛ چراکه کاربران اصلاحطلب و میانهرو سازماندهی کمتری در این فضا داشته و در نتیجه قدرت اثرگذاری کمتری دارند؛ بنابراین این دادهها نشان میدهد که جریان انقلابی و ارزشی در توییتر، کمتر از سهم خود در توییتر در این ماجرا ورود کرده است.
اگر در گراف دقیقتر شویم، نکات تأملبرانگیز دیگری از آن میتوان فهمید. در سمت چپ گراف، کاربران مخالف جمهوری اسلامی حضور دارند که بهطور طبیعی علیه جمهوری اسلامی نوشتهاند. حضور کاربرانی مانند علی کریمی و شاهین نجفی در این قسمت، نشان از واکنش گسترده حامیان رضا پهلوی به این موضوع دارد. در قسمت بالای این خوشه نیز بخشی از کاربران روزمرهنویس حضور دارند که البته درصد کمی از این خوشه را شکل دادهاند. در میانه گراف و کاربران آبیرنگ، طیف متنوعی از کاربران تحولخواه، اصلاحطلب و میانهرو حضور دارند. اما نکته جالب قرارگرفتن نام مهدی کشتدار، مدیرعامل خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه در این گروه است؛ امری که نشان میدهد توییتهای او عمدتا توسط کاربران میانهرو و اصلاحطلب ریتوییت شده است. بااینحال جایگاه کشتدار در این شبکه بیانگر آن است که توییتهای او مورد توجه کاربران ارزشی و انقلابی نیز بوده است؛ به عبارت دیگر، بخشی از شبکه کاربران ارزشی و انقلابی نیز توییتهای کشتدار را که بهنوعی علیه دولت است، ریتوییت کردهاند؛ بنابراین میتوان این موضوع را مطرح کرد که در سمت چپ خوشه کاربران ارزشی و انقلابی، تجمع منتقدان دولت بیشتر است. این را از حضور اکانتهای کاربرانی مانند سعید محمد و یاسر جبرائیلی نیز میتوان متوجه شد؛ کسانی که در ماههای اخیر نسبت به دولت رویکرد نسبتا انتقادی داشتهاند. در این میان توییت اکانت منتسب به سعید محمد قابل توجه است. او در توییت خود نوشته بود:
بیشتر بخوانید: ارز ناشی از تخلف چای به خزانه بر میگردد؟