ما در شرایط بحرانی به شدت نیازمند مدیریت کورتیزول هستیم، چون اگر ترشح کورتیزول بیش از حد و در ساعات و روزهای طولانی باشد، اثرات بسیار مخربی بر جسم و روان ما خواهد داشت. در این میان خوشبختانه ورزش و فعالیت بدنی با تنظیم کورتیزول ـ هورمون استرس ـ تأثیر استرس را کمتر میکند. وقتی فعالیت بدنی نسبتاً شدید داریم و بدن را به واسطه تمرینهایی وارد چالش میکنیم، اتفاقی که میافتد این است که بدن تصور میکند در برابر استرس داریم کاری انجام میدهیم، کاری در حال انجام است که اولاً برای آن انرژی قابل توجهی صرف کردهایم و در ثانی همین فعالیت خستهمان کرده است، خستگیای که میتوان آن را یک خستگی خوشایند و لذتبخش دانست نه یک خستگی فرسایشی
جوان آنلاین: بسیاری از ما معمولاً در وضعیتهای بحرانی و چالشهای بزرگ، وزن بیشتر را به همان چالش یا بحران میدهیم، اما به نظر میرسد تعالیم مربوط به ذهنآگاهی، حکمت و آموزههای معنوی، وزن بیشتر را نه به بحران و چالش، بلکه به پاسخی میدهند که ما در این شرایط به آن چالش یا بحران میدهیم. در شرایطی که سایه جنگ، ناامنی اقتصادی و هجوم بیوقفه خبرهایی که امنیت روانی جامعه را به شدت تهدید میکند، حفظ زندگی عادی و ارتباطات باکیفیت کار سادهای نیست. تردیدی نیست حجم بالای استرس و اضطراب، کیفیت زندگیمان را مختل میکند. در این شرایط چگونه میتوانیم درست و منطقی رفتار کنیم؟ گفتوگوی ما با فرشید عبدی، روانشناس و پژوهشگر تعالیم ذهنآگاهی به این موضوع میپردازد.
وقتی فشارهای روانی در ما افزایش پیدا میکند، دقیقاً چه اتفاقی در روان و جسم ما میافتد؟
معمولاً این فشارها به تولید خشم و استرس منجر میشود. وقتی در میان فشارهای روانی، اجتماعی و محیطی هستیم، بدن و ذهن در برابر آنچه تهدید یا فشار شناسایی میکند، دچار نوعی التهاب روانی یا استرس میشود. البته اینکه استرس را مطلقاً غیرمفید بدانیم درست نیست. مسئله وقتی حاد میشود که این استرس دامنهدار و مزمن شود.
یکی از مهمترین کارهایی که میتوان در مهار استرس به ویژه در شرایط حاد و بحرانی، انجام داد، همدلی کردن با خویشتن یا نجنگیدن با هیجانهایی است که تجربه میکنیم. مهم است که ما به خود حق بدهیم که دچار استرس یا خشم شده باشیم. بسیاری از خشمها و استرسها در ما دامنهدار میشود فقط به خاطر اینکه ما بلد نیستیم با خودمان در بحران همدلی کنیم. دقت کنید وقتی ما در بحران و چالش با خودمان همدلی نمیکنیم با هیجانهای خود میجنگیم، یعنی فرد از اینکه دچار استرس شده است، استرس میگیرد. اما اگر فرد به خود حق بدهد که استرس گرفته است یا هیجان دیگری مثل خشم یا حسرت یا نگرانی را تجربه میکند، در آن صورت استرس مثل سلولهای معیوب نمیتواند در ذهن و روان فرد تکثیر پیدا کند، بلکه به سرعت فروکش میکند.