اقتصاد۲۴- اگر بخواهیم واقعیت عریان جامعه ایران در میانه دهه جاری را از لای پوشههای قطور و ردیفهای سرد آماری بیرون بکشیم، با تصویری مواجه میشویم که بیش از آنکه شبیه به یک نوسان اقتصادی گذرا باشد، روایتگر یک دگردیسی ساختاری در کالبد زیست ایرانی است. سالنامه آمارهای سال ۱۴۰۳ که بهتازگی از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده است، نشان میدهد فقر در ایران از یک حادثه عارضی به تصلبی زیستی بدل شده است؛ وضعیتی که در آن، خانوار ایرانی دیگر برای صعود یا پیشرفت برنامهریزی نمیکند، بلکه تمام قوای خود را برای سقوطنکردن به قعر درههای معیشتی بسیج کرده است. آنچه امروز در لایههای پنهان جامعه رخ میدهد، کوچ دسته جمعی طبقه متوسط به سمت دهکهایی است که فقط با تنفس مصنوعی نهادهای حمایتی قادر به ادامه حیات هستند. این یک عقبنشینی استراتژیک از رؤیاهای توسعه به سمت سنگرهای بقاست.
نخستین تکانه را باید در گستردگی جمعیت وابسته به حمایتهای دولتی جستوجو کرد؛ جایی که آمارها از وجود بیش از دو میلیون و ۳۲۷ هزار و ۱۳۰ خانوار تحت حمایت مستقیم کمیته امداد امام خبر میدهند. اگر بخواهیم این رقم را در کنار آمارهای سازمان بهزیستی بگذاریم، نشان میدهد فقط در یک سال، بیش از یک میلیون و ۵۶۳ هزار مورد کمک هزینه حمایتی به خانوارهای مستمری بگیر پرداخت شده است. از این میان، بیش از یک میلیون و ۱۸۸ هزار نفر در بخش توانبخشی و بالغ بر ۳۲۵ هزار خانوار در معاونت اجتماعی، زیست روزمره خود را به مبالغ پرداختی دولت گره زدهاند. همچنین بررسی گزارش مرکز آمار نشان میدهد شمار زنان سرپرست خانوار که تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام و سازمان بهزیستی بودهاند، در هشت سال منتهی به سال ۱۴۰۳ افزایشی بوده است؛ بهطوری که جمعیت این زنان از یک میلیون و ۳۳۶ هزار و ۶۱۸ نفر در سال ۱۳۹۶ به یک میلیون و ۶۰۲ هزار و ۱۸۵ نفر در سال ۱۴۰۳ رسیده است.