سهم خوراکیها در سبد خانوارهای کم درآمد (دهک اول) بیش از نیمی از درآمدهای آنهاست و این رقم برای خانوارهای پردرآمد (دهک دهم) حدود ۲۰ درصد است. به همین دلیل تورم خوراکیها بیش از دهکهای بالا به کم درآمدها آسیب میزند. دولت در دو سال گذشته در تلاش بوده تا با دو اقدام تا حدودی فشار را از خانوارهای کم درآمد کم کند، یکی از این اقدامات کاهش تورم عمومی بوده و دومی نیز افزایش مبلغ یارانهها بوده است. با این حال برای حمایت از خانوارهای کم درآمد، نیاز است از سطح بالای تورم کاسته شود.
اختصاصی جوان آنلاین: نرخ تورم عمومی براساس آمارهای رسمی در شهریور امسال با کاهش سه دهم درصدی درمقایسه با مرداد امسال به ۳۹.۵ درصد رسیده است. دادههای مرکز آمار مشخص میکند تورم خوراکیها در این مدت تقریبا پابهپای نرخ تورم عمومی حرکت کرده و خانوار ایرانی در آخرین ماه تابستان امسال برای خرید همه نوع اقلام خوراکی ۳۷.۷ درصد بیشتر از شهریور پارسال دست به جیب شده است.
کدام کالاها گران شدند؟
بیشترین میزان افزایش قیمت در یکسال گذشته مربوط به گروه گوشت قرمز و گوشت ماکیان با ۸۷.۱ درصد است. در شرایطی که شهریور سال گذشته قیمت یک کیلو گوشت گوسفندی حدود ۲۰۰ هزار تومان بود این رقم در شهریور امسال به کیلویی حدود ۴۵۰ هزار تومان رسیده که افزایش بیش از دو برابری داشته است. همچنین قیمت مرغ نیز نسبت به سال گذشته ۲۵ درصد افزایش یافت. هر چند قیمت مرغ که اواسط تابستان به کیلویی ۱۰۰ هزار تومان رسیده بود هم اکنون کاهش حدود ۲۰ هزار تومانی در هر کیلو داشته، اما به طور کل در مقایسه با یکسال گذشته در این کالا نیز شاهد افزایش قیمت بوده ایم.
کدام کالاها ارزان شدند؟
اما برخی از کالاهای اساسی از جمله برنج و روغن در یکسال گذشته کاهش یافت. در تابستان ۱۴۰۱ میانگین قیمت هر کیلو برنج ایرانی به حدود ۱۱۲ هزار تومان رسید که افزایش ۱۶۱ درصدی نسبت به شهریور ۱۴۰۰ داشت. کارشناسان و فعالان بازار در همان زمان معتقد بودند بخشی از این افزایش قیمت طبیعی است؛ چراکه هزینههای تولید نیز بهاندازه ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است، اما جهش ۱۶۱ درصدی قیمت برنج ایرانی طی یکسال طبیعی نیست و پای محتکران بزرگ در میان است.
در آن زمان این ادعا چندان پذیرفته نشد، اما حالا پس از یکسال با ورود سنگین برنجهای احتکار شده به بازار، قیمت برنج ایرانی بهویژه برنج شمال با کاهش قابل توجهی روبرو شده و میانگین قیمت که در ماههای اسفند تا خرداد امسال به حدود هر کیلو بیش از ۱۲۳ هزار تومان رسیده بود حالا به ۹۲ هزار تومان رسیده است.
بهعبارتی، قیمت برنج ایرانی در شهریور ۱۴۰۲ نسبت به شهریور ۱۴۰۱ کاهش ۱۸ درصدی و نسبت به اوایل امسال کاهش ۲۵ درصد داشته است. به عنوان مثال کف قیمت برنج طارم که یکی از بهترین نمونههای ایرانی است، توسط برخی از فروشندهها تا کیلویی ۷۵ هزار تومان هم پایین آمده است. همچنین خرید برنج هاشمی که طرفداران خاص خودش را دارد الان با قیمت کیلویی ۸۵ هزار تومان هم امکان پذیر است.
فعالان اقتصادی و کشاورزان میگویند شرایط فعلی نتیجه نقرهداغ شدن محتکران برنج پارسال بوده و فروشندگان عمده به واسطه هزینههای سنگین انبارداری، حاضرند به قیمتهای پایینتر نیز بفروشند تا برنج روی دست آنها باد نکند.