اقتصاد۲۴- دوم فوریه سال ۱۹۷۱ میلادی بود که در شهر رامسر ایران، کنوانسیون رامسر بهعنوان نخستین معاهده بین دولتها با هدف حفاظت از منابع طبیعی درباره تالابها به امضا رسید. شعار جهانی روز تالابهای امسال، Wetlands and Human Wellbeing است که سازمان حفاظت محیط زیست آن را به صورت «حیات انسان و تالابها در هم آمیخته است» ترجمه کرده است. به بهانه این روز و این شعار، به سراغ آقای دکتر محمدمسعود تجریشی رفتهایم تا درباره دریاچه ارومیه و این درهمتنیدگی بین حیات انسان و تالاب صحبتی داشته باشیم. دکتر محمدمسعود تجریشی، استاد تمام دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی شریف است که اکنون ریاست اتاق فکر تغییر اقلیم و محیط زیست فرهنگستان علوم را برعهده دارد. ایشان جز سوابق متعدد علمی و دانشگاهی، در خلال سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ عهدهدار مسئولیت معاونت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست بوده و از سال ۱۳۹۲ تا سال ۱۴۰۱ مدیر دفتر برنامهریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه بوده است.
**آقای دکتر تجریشی، طبیعتا اولین سؤال ما درباره وضعیت فعلی دریاچه ارومیه است. حال دریاچه با بارشهای اخیر خوب شده؟
شما اگر به توصیفاتی قدیمی که درباره دریاچه ارومیه نوشته شده، نگاه کنید، میبینید که درباره آن گفتهاند «بزرگترین آبگیر دائمی آسیای غربی». احیای دریاچه ارومیه به این معنی است که این دریاچه، کماکان دریاچهای دائمی باشد و در تمام طول سال به مقداری پذیرفتنی آب داشته باشد. در شرایط فعلی، دریاچه ارومیه به یک دریاچه فصلی تبدیل شده که در فصول بارندگی، اندکی آب دارد و بلافاصله بعد از اتمام دوره بارش و با شروع فصل گرما، همان آب اندک خود را هم بر اثر تبخیر از دست میدهد و خشک میشود. معمولا در خبرگزاریها وقتی بر اثر بارش مقداری آب در دریاچه جمع میشود، میگویند که حال دریاچه در مسیر خوبشدن است؛ اما واقعیت این است که حتی اگر بارشها وضعیت خوبی داشته باشند، نهایتا ۴۰ درصد حقابه دریاچه را تأمین میکنند و استیفای مابقی حقابه دریاچه، نیازمند مدیریت جدی است. باید بدانیم که اگر حواسمان مثل دهههای گذشته به توسعه بیرویه مصارف آب نباشد، چند سال بعد از همین بارشها هم چیزی عاید دریاچه نمیشود و عملا آن موقع به جای دریاچه فصلی، دریاچهای خواهیم داشت که در همه طول سال خشک است.