حسنعلی اخلاقی امیری، نماینده مجلس: تک نرخی کردن ارز، باید با برنامهریزی دقیق و مدون انجام شود. انتقال ناگهانی از سیستم چند نرخی به تک نرخی میتواند به شوکهای اقتصادی و فشار بر اقشار آسیبپذیر منجر شود. برای جلوگیری از این مشکلات، تیم اقتصادی دولت با هماهنگی مجلس باید یک برنامه جامع و زمانبندی مشخص برای انتقال تدریجی به ارز تک نرخی تدوین کنند
جوان آنلاین: «اگر به دنبال اقتصاد سالم و با ثبات هستیم، باید به سمت ارز تک نرخی حرکت کنیم.» این جمله غالب اقتصاددانهای طرفدار اقتصاد سالم و بدون رانت است که معتقدند تنوع قیمت ارز زمینهساز رانت و فساد میشود، در حالی که کشورهایی با اجرای ارز تک نرخی، توانستهاند خود را از تورمهای بزرگ محافظت کنند. برای رسیدن به ارز تک نرخی، نیاز به فراهم کردن مقدمات و الزاماتی است که باید به وسیله تیم اقتصادی دولت و با هماهنگی مجلس برنامهریزی شود، تا این تغییرات با شیب ملایم و زمانبندی مناسب اجرا و کمترین آسیب به مردم و اقشار مختلف جامعه وارد شود.
سیاست ارز چند نرخی، از دیدگاه بسیاری از کارشناسان؛ به عنوان یک سیاست ناکارآمد شناخته شده که نتوانسته به اهداف مورد نظر خود دست یابد، همچنین به بروز مشکلات جدی مانند رانت، فساد و هدررفت منابع ارزی منجر شده است. این سیستم با ایجاد تفاوتهای قیمتی میان نرخهای مختلف ارز، به جای حمایت از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان داخلی، بیشتر به نفع دلالان و افراد خاصی با دسترسی به ارز ترجیحی و نیمایی عمل میکند. نتیجه چنین سیاستی، کاهش تولید داخلی، افزایش واردات غیرضروری و ایجاد کسری تجاری در اقتصاد است. در مقابل، سیاست تک نرخی کردن ارز با حذف این رانتها و افزایش شفافیت، میتواند به بهبود عملکرد اقتصادی و جلب اعتماد فعالان اقتصادی کمک کند. تجارب موفق کشورهایی که به سمت ارز تک نرخی حرکت کردهاند، نشان میدهد، این رویکرد نه تنها فساد را کاهش میدهد، بلکه ثبات ارزی و شفافیت در بازار را نیز به ارمغان میآورد.
دولت چهاردهم باید، در مسیرکاهش فسادهای نظام ارزی چند نرخی و همچنین حرکت به سمت اصلاح سیاستهای ارزی کشور در جهت حفظ و جلوگیری از هدررفت منابع ملی و ارزی کشور به سوی تک نرخی کردن ارز قدم بردارد و در این مسیر نیز ابتدا باید در سمت نزدیک شدن قیمت ارز در بازار مبادله ارز و طلا با قیمت ارز در بازار آزاد حرکت کند. این سیاست تک نرخی کردن ارز، علاوه بر جلوگیری از هدررفت کاذب منابع ارزی کشور با تشدید تقاضای واردات، سبب حمایت از تولید داخل و همچنین کاهش واردات غیرضرور و در نهایت موجب رقابتپذیری بیشتر تولید داخل نیز خواهد شد. از همین رو اولین و مهمترین اقدام در اصلاحات ارزی، تمرکز بر حذف نظام ارز چند نرخی است.
مشکلات ارز چند نرخی