
اقتصاد ۲۴- سادهترین روش برای حل مشکل خانههای کوچک و کوچههای باریک این است که یک محله بزرگ را ناگهان خراب کنند و از نو بسازند. این کار چندبار در نقاط مختلف شهرهای بزرگ آزمایش شده، اما به نتیجهای که لازم بود، نرسیده است. در بیشتر مواقع طرحهای تخریب و ساخت گسترده یا نیمهکاره باقی میماند یا به شکلی بیتناسب، ساختمانهای بلند و پرجمعیت را به معابر تنگ اضافه میکند. در سالهای اخیر رویکرد شهرداری تهران، بازآفرینی بیشتر این محلهها از سوی خود مالکان است که کارآمدی آن نیز به اثبات رسید. در محلههایی که این روش در پیش گرفته شد، خانههای کوچک قدیمی با ساختمانهای جدید جایگزین شدند و رفتوآمد در معابر بهبود پیدا کرد. اگرچه مشکلات اقتصادی اخیر بر بازار ساختوساز تأثیر گذاشت، اما این روش هم از سوی دولت و هم از سوی شهرداری پذیرفته شده است تا در تعامل با هم و ارائه بستههای تشویقی و پرداخت وام، راهکارهای نوینی را برای نوسازی پیشروی مالکان بافتهای فرسوده برای نوسازی قرار دهند.
نوسازی ۵۰ پلاک در محله تختی منطقه ۱۲ (کوچه عدالت) تجربه مثبتی بوده که اکنون چهره این بخش از جنوب شهر تهران را کاملا نونوار کرده است؛ البته که در کنار خانههای تازهساز، ساختمانهای زهوار دررفتهای دیده میشوند که یا مالکان بهخاطر موضوعاتی مثل تجمیع دو پلاک، بهرهمندنشدن از امتیاز گرفتن یکطبقه تراکم بیشتر بهدلیل مجاورت با بناهای ارزشمند و میراثی یا نداشتن اطلاعات کافی از امتیازها ارادهای برای نوسازی ندارند. این در حالی است که بهگفته کاوه حاجیعلیاکبری، مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران صدور رایگان مجوز ساخت در این بافتها و اجازه ساخت یک طبقه اضافه موجب شده تا شهروندان خود به نوسازی ساختمانهای فرسوده ترغیب شوند. او گفت: «با توجه به اینکه حاشیه سود نوسازی در مناطقی با بافت فرسوده بسیار کم است، شهرداری تهران کمکهزینهای را برای خدمات مهندسی و انشعابات به متقاضیان ارائه میدهد.»
با این حال در مناطق جنوبی تهران محلههای زیادی نیازمند بازآفرینی هستند و مالکان نیز از آن استقبال میکنند. در کوچه اتابکی محله باغ آذری میتوان خانههای ۲ طبقه ۸۰-۷۰ متری را پیدا کرد. بعضی ساختمانهای نوساز از تجمیع ۴ ملک ساخته شدهاند تا با بههم چسباندن آنها به حداقل مساحت یک مجتمع مسکونی برسند. خانهها آنقدر قدیمی هستند که بیشتر مالکان داوطلب تخریب و نوسازی هستند، اما کسی نمیداند که هر ملک در عمل چقدر باید عقبنشینی کند و ساختمان نهایی چندطبقه میشود و مهمتر از همه اینکه در این بازار متغیر مسکن، چه نتیجه مالیای خواهد داشت.
