امسال ۱۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی تحت پوشش سامانههای آبیاری هوشمند قرار گرفته و موجب کاهش ۱۳ درصدی مصرف آب و افزایش ۱۸ درصدی بهرهوری شده است
جوان آنلاین: توسعه هوشمندسازی در بخش کشاورزی، ضرورتی راهبردی برای پایداری تولید، افزایش بهرهوری و مدیریت منابع است و سند «هوشمندسازی و تحول صنعتی و کشاورزی» که از سال ۱۳۹۷ در دستور کار وزارتخانههای «جهاد کشاورزی» و «ارتباطات و فناوری اطلاعات» قرار گرفته بود، اکنون پیشنویس آن آماده شده است و معاونت اقتصادی و تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی از نخبگان، صاحبنظران و فعالان بخش خصوصی دعوت کرد تا درخصوص پیشنویس این سند اعلام نظر کنند. معاون پیشین سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با تأکید بر ضرورت اجرای این سند معتقد است بخش کشاورزی به نخبگان و فارغالتحصیلان کشاورزی نیاز دارد با دانش روزشان به توسعه کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی کمک کنند. در حقیقت دعوت از نخبگان همان جامعه تحصیلکرده کشاورزی است، اما فراموش نکنیم که دانش روز در کنار تجربیات ارزشمند کشاورزان زبده و سنتی این بخش ارزشمند است و نظرات سازنده فعالان این بخش به اجرای بهتر آن کمک میکند. نکته مهم تسریع در اجرای این سند است تا عقبماندگیهای یک دهه اخیر را جبران کنیم.
هوشمندسازی و تحول صنعتی و کشاورزی، یک تحول واقعی است و فناوری میتواند آب را نجات دهد و غذا را ارزانتر و کشاورزان را از سختیهای سنتی رها کند. بدیهی است که این مهم جز با همکاری دانشآموختگان بخش کشاورزی و کشاورزان زبده و بهاصطلاح سنتی اتفاق نمیافتد. از طرفی کشورمان با چالشهای بحرانی همچون خشکسالی، کاهش منابع آب، افزایش قیمتها و نیاز به تولید غذای بیشتر مواجه است و در این شرایط، کشاورزی سنتی دیگر کافی نیست و هوشمندسازی میتواند نقطه عطفی باشد و با استفاده از دادههای واقعی، مصرف آب تا ۵۰درصد کاهش یابد، از اتلاف کود و سموم جلوگیری شود و با توجه به توسعه هوش مصنوعی، قطعاً آینده کشاورزی کشور بدون بهرهگیری از فناوریهای نوین و ابزارهای هوشمند ممکن نیست و امروز حرکت ما به سمت هوشمندسازی و استفاده از دادهها و سامانههای هوشمند است و این مسیر میتواند هم بهرهوری را افزایش دهد و هم به کاهش هزینهها و مصرف بیرویه آب و نهادهها کمک کند.
هوشمندسازی و تحول صنعتی و کشاورزی سال ۱۳۹۷ با امضای تفاهمنامهای در دستور کار وزارتخانههای «جهاد کشاورزی» و «ارتباطات و فناوری اطلاعات» قرار گرفت و در این سالها ضمن آمادهسازی پیشنویس سند این طرح، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی فعالیتهایی در راستای پیادهسازی این طرح به صورت آزمایشی انجام داده و در این راستا از تجربیات کشاورزان قدیمی و ماهر بخش بهرهمند شده است. به عنوان مثال سال گذشته ۷ هزار هکتار از اراضی کشور تحت پوشش سامانههای آبیاری هوشمند قرار داشت که امسال این رقم به ۱۰هزار هکتار افزایش یافته است. این اقدام موجب کاهش ۱۳درصدی مصرف آب و افزایش ۱۸درصدی بهرهوری شده است.
بررسی پیشنویس سند «هوشمندسازی و تحول صنعتی و کشاورزی»
سیدجواد قریشی، معاون پیشین سازمان «تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی» در گفتوگو با «جوان» در خصوص پیشنویس سند «هوشمندسازی و تحول صنعتی و کشاورزی» میگوید: بعد از هشت سال، پیشنویس این سند آماده شده و اخیراً معاونت اقتصادی و تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی از نخبگان، صاحبنظران و فعالان بخش خصوصی دعوت کرد تا درخصوص پیشنویس سند «هوشمندسازی و تحول صنعتی و کشاورزی» برای ارتقای حکمرانی هوشمند و دادهمحور در این حوزه، اعلام نظر کنند.
وی افزود: این سند که نسخه اولیه آن توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و با مشارکت دستگاههای عضو کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال تهیه شده و در جلسات کمیته تخصصی مربوطه توسط معاونت اقتصادی و تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی با حضور نمایندگان دستگاههای ذیربط مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، پس از طرح و تصویب در کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور، مبنای اسناد تحول رقومی دستگاههای مرتبط با زنجیره ارزش صنعت و کشاورزی شده و برای این دستگاهها لازمالاجرا خواهد بود.
قریشی تصریح کرد: براساس این سند، هوشمندسازی با تکیه بر داده، سامانههای تحلیلی و فناوریهای نوین فضای مجازی، به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی تحول در بخش صنعت و کشاورزی معرفی شده و هدف آن ارتقای حکمرانی هوشمند و دادهمحور، توسعه نظام ملی داده و تبادل اطلاعات، توسعه خدمات هوشمند در زنجیره ارزش، گسترش کاربردهای هوشمند و ارتقای بهرهوری است.
هوشمندسازی در تمامی بخشهای اقتصاد اجتنابناپذیر است
وی افزود: هوشمندسازی در تمامی بخشهای اقتصاد اجتنابناپذیر است و در بخش کشاورزی ضرورتی است که باید به سرعت به مرحله اجرا درآید. هرچند که در این مدت با همکاری مرکز تحقیقات وزارت جهاد، کشت محصولاتی مانند زعفران و پسته هوشمندسازی شدهاند، اما همچنان از رقبای خود عقب ماندهایم.
معاون پیشین «سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی» گفت: در دهه ۸۰، هوشمندسازی گلخانهها در مرکز تحقیقات وزارت جهاد در دستور کار قرار گرفت و با بهرهگیری از اطلاعات دما، خاک و حتی بازار محصول که در اختیار بهرهبرداران قرار میگرفت، در این بخش پیشرفتهای خوبی اتفاق افتاد. اما با تنظیم سند هوشمندسازی و اجرای آن، توسعه و رشد در تمام بخشها و برای همه محصولات کشاورزی محقق میشود.
نظرات جامعه کشاورزی گرفته شود
وی افزود: اکنون که قرار است نخبگان و دانشآموختگان کشاورزی در خصوص این سند اظهار نظر کنند، باید نظرات جامعه کشاورزی و بهرهبرداران با تجربه و خبره این بخش گرفته شود تا دانش با کمک تجربه بتواند به تنظیم سند درست و کامل منجر شود.
قریشی با اشاره به اینکه در این سالها بخش خصوصی با کمک همین تجربه کشاورزان زبده و بهکارگیری دانش و علم روز توانسته تولید و بهرهوری را ارتقا دهد، میافزاید: باید بخش دولتی از حرکت لاکپشتی خارج و با تسریع در تنظیم این سند هوشمند و اجرای آن، به کاهش مصرف آب، کود و افزایش بهرهوری قدم نهایی را بردارد.
وی ادامه داد: سال گذشته طرح توسعه کشت سیبزمینی در ۶۰ مزرعه بالای دو هکتار آغاز شد و تا پایان سال پنج طرح دیگر نیز در سه استان عمده کشور اجرا شد و نتایج مثبتی به همراه داشت.
قریشی تصریح کرد: در بخش کشاورزی هزینههای آشکار و نهان زیادی وجود دارد که باید مدیریت و کنترل شوند. تجربهها و شواهد در تمامی حوزهها، از بخش صنعت گرفته تا خدمات، نشان میدهند که هوشمندسازی پاسخی شایسته برای کاهش هزینهها و افزایش کارایی، بهویژه در بخش کشاورزی است.