نگاهی به کتاب «سیاست ایلی در ایران» اثر استفانی کرونین؛
دولتسازی زیر سایه خشونت
تصویر از پایین سیاستهای اصلاحی پهلوی اول
سمیرا دردشتی نوشت: کتاب کرونین نوعی راهنمایی نظری و عملی برای بررسی معیاری نسبتاً عینی از قدرت دولت و نیروهای گریز از مرکز آن در عصر پهلوی و میزان اثرگذاری اصلاحات پرفشار از بالا ارائه میدهد.
سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- سمیرا دردشتی؛ روایت رایج از شکلگیری دولت مدرن در عصر رضاشاه، معمولاً بر این فرض استوار است که سرکوب قدرت ایلات و پایان دادن به کوچنشینی، لازمه اجتنابناپذیر ساماندهی به دولت ملی، امنیت و توسعه بوده است. بر اساس این روایت سیاستهای دولت پهلوی اول اگرچه گاه با خشونت همراه بود اما در نهایت گامی ضروری در مسیر مدرنسازی ایران به شمار میآمد.
در این تصویر ایلات بازماندگان نظم کهن و مانعی ناهمگون با تحولات کشور برای رسیدن به توسعه به شمار میرفتند و رضاشاه به عنوان قهرمان نوسازی ایران باید قدرت ایلی را در هم میشکست، کوچنشینی را مهار میکرد و قدرت دولت را در سراسر روستاها گسترش میداد تا جامعهای همگن و مطابق با معیارهای جهان مدرن آفریده شود. در این چهره از دولتسازی، نوسازی و نظامیگری از هم جدا نیستند و ارتش ابزار نفوذ دولت به مناطق پیرامونی و حاشیهای جهت خلع سلاح ایلات، سرکوب مقاومتها، گرفتن مالیات، سربازگیری و تحمیل الگوهای تازه زندگی است. دولت جدید برای یکپارچه کردن کشور، ابتدا باید اشکال رقیب قدرت را از میان برمیداشت. و ایلات و عشایر یکی از مهمترین این مراکز قدرت بودند.