۱. توقف فوری «گرانسازی دولتی» (اصلاح خودکنترلی)
دولت هرگونه مصوبه یا ابلاغیهای که شاید چاشنی افزایش قیمت در خدمات دولتی (انرژی، تعرفهها، عوارض) را دارد، تا زمان تثبیت شرایط امنیتی متوقف کند. گرانسازی از سوی دولت، سیگنالِ رسمیِ گرانی به بازار آزاد است و باید «خط قرمز» تلقی شود.
۲. شفافیت هوشمند در نظام عرضه و تقاضا
استفاده از سامانههای ردیابی کالا (از واردات تا خردهفروشی) باید اجباری شود. شفافیت یعنی مشخص باشد فلان محموله کالا با کدام ارز وارد شده و در کدام انبار است. این کار جلوی «احتکار انتظار» (نگهداری کالا در انبار به امید گرانی بیشتر در روزهای آینده) را میگیرد.
۳. جراحی نظام توزیع و حذف واسطههای غیرضروری
در شرایط فعلی، کالا از تولید تا مصرف دستبهدست میشود و در هر مرحله قیمت کاذب میخورد. دولت باید با عرضه مستقیم کالا در میادین حتی در بخش ها و بازارهای تحت نظارت، فاصله قیمتی تولید و مصرف را به حداقل برساند.
۴. برخورد قاطع و قضایی با «گرانفروشی» و برخورد با اخلالگران
در زمان جنگ، گرانفروشی صرفاً یک تخلف اقتصادی نیست، بلکه «ستون پنجم» دشمن برای ضربه به اراده ملت است. سازمان تعزیرات و نهادهای نظارتی باید با جریمههای سنگین و پلمب واحدهای متخلف، هزینه گرانفروشی را چنان بالا ببرند که کسی جرئت سوءاستفاده از شرایط را نداشته باشد.
۵. تقویت و توسعه هوشمند کالابرگ الکترونیک
کالابرگ باید بر اساس «قدرت خرید واقعی» بهروزرسانی شود. اگر قیمت کالایی مندرج در سبد کالابرگ ۳۰ درصد گران شده، اعتبار کالابرگ طبق شرایط بازار باید همان لحظه تعدیل شود تا مردم (بهویژه دهکهای پایین) تغییری در سفره خود حس نکنند.
۶. ثباتبخشی به نرخ ارز نیمایی برای کالاهای اساسی
دولت باید تضمین دهد که ارز مورد نیاز برای کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید، فارغ از نوسانات بازار آزاد و تهدیدهای نظامی، با نرخ ثابت تامین میشود. این اقدام باعث پیشبینیپذیری قیمتها برای تولیدکننده و مصرفکننده میگردد.
۷. سیاست انقباضی در هزینههای غیرضروری دولتی دولت باید با کاهش هزینههای جاری و تشریفاتی خود، منابع لازم را برای حمایت از معیشت مردم آزاد کند. این حرکت پیامی اخلاقی به جامعه میدهد که «دولت هم در سختیها کنار مردم است».
۸. اقناعسازی و مدیریت روانی بازار
بسیاری از گرانیها ناشی از «انتظارات تورمی» است. تیم اقتصادی دولت باید با حضور مستمر در رسانهها، درباره ذخایر راهبردی کالا اطلاعرسانی کرده و اطمینان دهد که هیچ کمبودی وجود ندارد تا از هجوم هیجانی مردم برای خرید و تقاضای کاذب جلوگیری شود.
بنظر می رسد اگر این ۸ محور به درستی اجرا شود، «اراده ملی» در میدان جنگ در برابر دشمن تقویت میشود. تحقق این هشت محور، باعث عدالت معیشتی و حذف رانتخواران، دیوار اعتماد میان مردم و حاکمیت را بیشتر می کند. در این صورت، جامعه با رفاهی نسبی و آرامش خاطر، خود به سدی نفوذناپذیر در برابر توطئههای داخلی تبدیل شده و با ارادهای پولادین در مقابل هرگونه فشار خارجی ایستادگی خواهد کرد.