اقتصاد۲۴- در یک شوک راهبردی، طالبان در افغانستان در ۱۵ اوت ۲۰۲۱ به دنبال یک بحران ناشی از عقب نشینی نظامی، غرب تمایل نداشتن دولت و نیروهای امنیت ملی افغانستان به جنگ و اراده طالبان برای قدرت وارد کابل شدند. خروج زودهنگام نیروهای آمریکایی از افغانستان و سقوط کابل به دست طالبان پیامدهای مهمـی بــرای منطقه و سیاست بین المللی به طــور گستردهتر خواهد داشت. تحولات افغانستان با نفوذ طالبان بر افغانستان و تشکیل دولت توسط این گروه به موضوعی نگران کننده برای کشورهای همسایه این کشور تبدیل شده است. ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای همجوار افغانستان سیاستهایی در قبال سیطرة طالبان بر افغانستان و تشکیل دولت توسط این گروه به کار گرفت.
افغانستان بهعنوان یکی از همسایگان شرقی ایران که مرز آبی و خشکی با ایران دارد از لحاظ طبیعی بخشی از فلات ایران است و از لحاظ تاریخی و فرهنگی اشتراکهای زیادی با ایران دارد مرزهای شرقی ایران یکی از مهمترین گذرگاههای دوطرفه تبادلات، انسانی اقتصادی و فرهنگی برای دو کشور است. از لحاظ ژئوپلیتیکی در مرزهای شرقی ایران، مردم عزتمند بلوچ ساکن هستند کـه هـم تبارانشان در دو کشور افغانستان و پاکستان نیز حضور دارند که همواره از سوی عناصر وابسته به سرویسهای اطلاعاتی و جاسوسی بیگانگان به دلایل مختلف قومی و مذهبی تحریک میشوند. همچنین این مرزها در طول سالها یکی از مهمترین چالشهای امنیتی در خصوص قاچاق انسان و مواد مخدر بوده است.
بیش از میلیونها افغان در چهار دهه گذشته طعم مسائل این مرزها را چشیدهاند؛ تحولات سهساله اخیر افغانستان و روی کار آمدن دوباره طالبان در صحنه شطرنج افغانستان نیز سبب سرازیرشدن افغانهای بسیاری بهسوی مرزهای ایران شده است که همچنان ادامه دارد. بااینحال بازگشت حاکمیت طالبان بر افغانستان برای امنیت ایران اهمیت دارد و ایران به دلیل امنیتی نیازمند ثبات در افغانستان تحت سلطه طالبان است. باوجوداینکه جمهوری اسلامی ایران یکی از تأثیرگذارترین بازیگران منطقهای در افغانستان است، همیشه افغانستان را تهدیدی برای امنیت خود و همچنین فرصتی برای گسترش تجارت و دسترســـی بـه بازارهای افغانستان و آسیای مرکزی میداند.