اقتصاد۲۴ – از زمان حضور “دونالد ترامپ” رئیس جمهور سابق آمریکا در کاخ سفید، به تدریج فرآیند اعتمادزایی که میان تهران و واشینگتن در قالب مذاکرات اتمی ایران و غرب آغاز شده بود و در نهایت به انعقاد توافق برجام در سال ۲۰۱۵ ختم شده بود، تا حد زیادی تضعیف شد. با این حال، “جو بایدن” رئیس جمهور کنونی آمریکا چه در زمان کارزار انتخاباتی خود در بحبوحه انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۰ آمریکا و چه در ابتدای حضورش در کاخ سفید، به این مساله تاکید داشت که یکی از اولویتهای اصلی و اساسی وی، بازگرداندنِ کشورش به چهارچوب توافق برجام است.
به گزارش فرارو؛ وعدهای که هنوز پس از قریب به دو سال، رنگ واقعیت به خود نگرفته است. در این راستا، روند مذاکرات اتمی وین که همزلان با حضور دولت بایدن در قدرت آغاز به کار کرد نیز پس از گذشت چندین دور رایزنیهای فشرده دیپلماتیک، هیچ دستاورد و نتیجهای را به همراه نداشته است.
در این میان، در پی وقوع اعتراضات در کشورمان پس از فوت “مهسا امینی” دختر جوان سقزی، روابط ایران با غرب و به طور خاص آمریکا، وارد مرحلهای جدید شده است. در این چهارچوب، آمریکا نه تنها از بعید بودنِ شانس دستیابی به یک توافق با ایران در کوتاه مدت خبر داده، بلکه تحریمهای جدیدی را نیز همزمان با وقوع اعتراضات در کشورمان علیه ایران وضع کرده است. رویهای که به نحو مشابهی از سوی اروپا نیز دنبال شده است.
در این فضا، یک سوال اساسی مطرح میشود و آن این است که آینده روابط ایران با ایالات متحده آمریکا چگونه خواهد بود؟ آیا باید منتظر سنگین شدنِ فزاینده کفه شرق گرایی در سیاست خارجی ایران باشیم یا در ادامه، تحولات دیگری رخ میدهند که نوعی توازن را در سیاست خارجی ایران سبب میشوند؟
البته که در این زمینه به طور خاص رویکردهای آمریکا به ایران و موانع داخلی هم تا حد زیادی بر ابهامِ طرحواره شکل و چهارچوبهای آتی روابط ایران و آمریکا میافزاید.
از این رو، فرارو در گفتگو با ۴ تن از کارشناسان حوزه سیاست خارجی، به بررسی موضوعات مذکور پرداخته است. مشروح پاسخ “حسین کنعانی مقدم”، “فریدون مجلسی”، “قاسم محب علی” و “عبدالرضا فرجی راد” را در ادامه مطالعه فرمایید.
آینده روابط ایران و آمریکا چگونه خواهد بود؟ “حسین کنعانی مقدم”، دکترای روابط بین الملل و دبیر کل حزب سبز ایران در مورد سناریوهای محتمل در باب آینده روابط ایران و آمریکا گفت: «به نظر من، نظام بین الملل قبل از حمله روسیه به اوکراین، یک رفتار و ماهیت داشت و پس از آن نیز، این نظام تغییر پیدا کرد و متعاقبا مولفههای قدرت که در چهارچوب آن مطرح هستند هم تغییرات قابل توجهی را شاهد بودند. سناریوهایی که دشمنان ما علیه ایران دارند مواردی نظیر اسلام هراسی، ایران هراسی، شیعه هراسی و البته مهمترین آنها که در قالب جنگی هیبریدی مطرح میشود، فشار از بیرون و ایجاد شورش در داخل است».
وی افزود: «اینها سناریوهایی هستند که آمریکاییها تا حد زیادی روی آنها کار کردهاند و دکترینهای راهبری خود علیه ایران را نیز بر مبنای آنها تعریف کرده اند و باید انتظار داشت که در آینده نیز شاهد رویههایی از سوی واشینگتن در قبال تهران باشیم. در جبهه مقابل، سناریوهای ما نیز کاملا روشن است.
ما شاهد تعریف “مقاومت” به عنوان مولفه کلیدی در برابر زیاده خواهی آمریکا در مذاکرات وین بودیم و در عین حال ایران تلاشهای فراوانی را داشته تا توان بازدارندگی خود را نیز در برابر تهدیدات بیرونی از جانب آمریکا و صهیونیستها تقویت کند و دستورکارهای خود را با توان بیشتر به پیش برد».