اقتصاد۲۴– روسیه بازارهای شرقی گاز را از دست ایران درآورد و در مسیر احداث خط لوله صادرات گاز خود به پاکستان، ایران را جا گذاشت و مسیر صعبالعبور و ناامن افغانستان را جایگزین کرد! در حاشیه اجلاس شانگهای ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه و محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان درباره ساخت یک خط لوله گازی مذاکره کردهاند که در آینده بازارهای شرقی افغانستان، پاکستان و هند را از دست ایران میگیرد.
تابستان سال گذشته روسیه و پاکستان قرارداد بزرگی را به امضا رساندند که بر اساس آن بنا بود روسیه سالانه ۱۲.۵ میلیارد مترمکعب گاز را به پاکستان تحویل دهد. این موضوع در حالی رخ داد که ایران از سال ۱۹۹۰ میلادی خط لوله صلح را برای صادرات گاز ایران به پاکستان احداث کرد.
خط لوله صلح، نام خط لوله گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان است که براساس تفاهمهای انجامشده، ایران متعهد شده بود که به مدت ۲۵ سال، گاز خود را با قیمت توافقی به هند و پاکستان بفروشد. ایران خط لوله صلح را به مرز پاکستان رساند، اما طرف پاکستانی هرگز حاضر نشد که ادامه مسیر را در خاک خود لولهگذاری کند.
سرانجام در اردیبهشت سال ۱۳۹۸ دولت پاکستان با ارسال نامهای رسمی به ایران اعلام کرد که احداث خط لوله در این کشور با وجود تحریمهای آمریکا در این کشور ناممکن است و ایران در واکنش دولت پاکستان را تهدید به شکایت و دریافت خسارت کرد، اما بعدا رسانههای پاکستان مدعی شدند که مفاد قرارداد گازی بین دو کشور به گونهای تنظیم شده است که ایران حق ندارد به خاطر تأخیر در دریافت گاز توسط پاکستان از این کشور شکایت یا درخواست خسارت کند.
حالا، اما خبر میرسد که قرارداد گازی که روسیه سال گذشته با پاکستان به امضا رساند، وارد فاز جدیتری شده است.
خبرگزاری روسی اسپوتنیک خبر داد که الکساندر نوواک، معاون نخستوزیر روسیه در این زمینه اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه و محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان درباره ساخت یک خط لوله گازی مذاکره کردهاند.
بنا به گفته این منبع این رهبران درباره ساخت خط لوله گازی روسیه-قزاقستان-ازبکستان-افغانستان-پاکستان صحبت کردهاند و بدون شک ضمانتهای امنیتی را هم مد نظر قرار دادهاند. این رهبران به نهادهای مربوطه دستور بررسی ساخت این خط لوله گازی را دادند.
پروژه خط لوله گازی پاکستان استریم یا خط لوله گازی شمال-جنوب که با تأخیر طولانی روبهرو شده است، برای اقتصاد پاکستان حیاتی به شمار میرود و قرار است با همکاری شرکتهای روسی ساخته شود.
دو کشور در سال ۲۰۱۵ توافق کردند خط لولهای به طول ۱۱۰۰ کیلومتر را برای رساندن LNG (گاز طبیعی مایع) از کراچی به نیروگاههای ایالت پنجاب در شمال شرقی این کشور، احداث کنند. ظرفیت سالانه این خط لوله ۱۲.۴ میلیارد مترمکعب طراحی شده و امکان افزایش آن به ۱۶ میلیارد مترمکعب وجود دارد.
این پروژه قرار بود در سال ۲۰۲۰ راهاندازی شود، اما پس از اینکه روسیه مجبور شد مشارکتکننده اولیه را به دلیل تحریمهای غربی جایگزین کند، به تأخیر افتاد.