سفیدنمایی از جامعه ایران پیش از انقلاب اسلامی، رویکردی رسانهای است که دستکم در دو دهه اخیر و همزمان با توسعه فضای مجازی و ارتباطات ماهوارهای، بهشدت در قالب یک پروژه دنبال شده و حتی در سریالهای نمایش خانگی داخل کشور نیز بهوضوح ردپای آن قابل مشاهده
جوان آنلاین: سفیدنمایی از جامعه ایران پیش از انقلاب اسلامی، رویکردی رسانهای است که دستکم در دو دهه اخیر و همزمان با توسعه فضای مجازی و ارتباطات ماهوارهای، بهشدت در قالب یک پروژه دنبال شده و حتی در سریالهای نمایش خانگی داخل کشور نیز بهوضوح ردپای آن قابل مشاهده است. تصاویر رنگارنگ از خیابانهای تهران و القای نشاط و رفاه به مخاطبی که اغلب نسل جدید هستند، از طریق پخش چند اثر آرشیوی تبلیغاتی، پیامی وارونه مخابره میکند تا واقعیت یک دوران رنگ ببازد و دورهای درحال شکوفایی در اذهان شکل بگیرد. در این میان، کمکاری رسانههای حامی انقلاب اسلامی در تولید آثاری که بتواند حقیقت آن دوره را بازنمایی کند نیز به کمک سفیدنمایان آمده است. جالب است که پخش و انتشار بسیاری از آثار تولیدی همان دوره و عرضه مناسب آن در جامعه، مقابل چشم نسل جدید میتواند بهراحتی واقعیت را نمایان کند. در گزارش پیشرو، به برخی آثار مستند و فیلمهایی که عمق تباهی جامعه ایرانی در دوران پهلوی را نشان میدهد میپردازیم.
بهاحتمال زیاد، برای مخاطب گزارش پیشرو این نکته بهعنوان یک تناقض ایجاد خواهد شد که پس از انقلاب اسلامی نیز آثار زیادی از سوی برخی فیلمسازان درباره فقر، تبعیض و فاصلههای طبقاتی در جامعه ایرانی ساخته شده که از سوی حامیان جمهوری اسلامی بهعنوان آثار سیاهنما همواره مورد انتقاد قرار گرفتهاند. در اینباره باید گفت این گزارش هرگز درصدد نادیده گرفتن معضلات و مشکلاتی که برخی از آنها با انگیزههای غیرسیاسی در آثار پس از انقلاب بازنمایی شدند، نیست؛ اما موج سفیدنمایی از دوره پیش از انقلاب نیز میتواند بهشدت گمراهکننده باشد و لازم است این افراطگرایی در روایت تاریخ که بیش از همه برپایه تصویر پیش میرود با ارجاع به آثار مستند همان دوره به مخاطبی که آن دوران را از نزدیک درک نکرده، تعدیل شود.
فیلمفارسیهای پیش از انقلاب بهوضوح گویای وضعیت جامعه ایرانی در آن مقطع زمانی از تاریخ معاصر ایران است؛ آثاری که بهوضوح وضعیت معیشتی و طبقاتی و بحرانهای فرهنگی را نشان میدهد. در این بین، مستندهای کامران شیردل بیش از هر اثر دیگری به عمق جامعه شهری ایران نقب زده است؛ مقطعی که حکومت خود را مقابل فرهنگ و سنتهای ریشهدار دینی قرار داده بود.
حقیقت در مستندهای یک فیلمساز