اقتصاد ۲۴– طی هفتههای اخیر قیمت برنج برای دومین بار از ابتدای سال دستخوش تغییر و تحولاتی قرار گرفت که هر یک از مسئولان دلایل خاص خود را برای این گرانیها مطرح کردند، اما نکته مهم این است که در این شرایط بسیاری از اقشار پایین جامعه توان خرید برنج با نرخ هر کیلو ۵۰ هزار تومان و بعضا بالاتر را ندارند.
بررسیها از سطح بازار نشان میدهد که قیمت هر کیلو برنج ایرانی با ۴۲ هزار تا ۵۰ هزار تومان و برنج خارجی ۲۳ هزار تا ۲۸ هزار تومان است که نسبت به ابتدای سال تغییر محسوسی داشته است. بسیاری از مغازه داران عواملی همچون خشکسالی، کاهش واردات و هزینههای بالای تولید را علت این گرانی میدانند که با توجه به آغاز فصل برداشت و عرضه برنج سال گذشته مانده در انبارها، مسائلی همچون خشکسالی و گرانی هزینههای تولید بهانهای بیش نیست و دستگاههای مسئول با اعمال نظارت دقیق بر سطح بازار باید از گران فروشی جلوگیری کنند.
آمارها نشان میدهد که سالیانه ۳ میلیون تن برنج در کشور مورد استفاده قرار میگیرد که سال گذشته ۲ میلیون و ۴۵۰ هزار تن از این میزان در داخل تولید شد. امسال به سبب شرایط خشکسالی و کم بارشی پیش بینی میشود که تولید به ۲ میلیون تا ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن برسد که بنابر واردات در ماههای اخیر، کسری چندانی در تامین نیاز کشور وجود ندارد که بخواهد بر التهاب بازار اثر بگذارد، اما متاسفانه موضوع گرانی برنج از هفتههای گذشته آغاز شده است، هر چند مسئولان انتقاداتی نسبت به اختلاف قیمت کنونی برنج در استانهای شمالی با بازار تهران دارند و قیمتهای فعلی در بازار را کاذب میدانند.
بنابر اذعان دبیر انجمن واردکنندگان برنج، واردات برنج نسبت به سالهای قبل ۶۰ تا ۸۰ درصد کاهش یافته است که این موضوع خود میتواند یکی از علل گرانی در بازار باشد، هر چند برخی فعالان و دست اندرکاران بازار اذعان میکنند که برنج خارجی به حدی در انبارها موجود است که در ماههای گذشته همراه با روغن عرضه میشده است.
حال به سراغ مسئولان ذی ربط میرویم تا از آخرین علل گرانی برنج در بازار، میزان واردات و تاثیر خشکسالی بر تولید و قیمت با خبر شویم:
علی اکبریان عضو هیئت مدیره انجمن برنج کشور در واکنش به قیمت بالای برنج در تهران اظهار کرد: با توجه به حباب قیمت برنج در بازار، سازمان تعزیرات با اعمال نظارت باید جلوی افزایش قیمت را بگیرد چرا که قیمت برنج در مازندران تفاوت محسوسی با تهران دارد.
وی قیمت کنونی هر کیلو برنج ندا در استانهای شمالی را ۲۶ هزار تا ۲۷ هزار تومان، شیرودی را ۲۸ هزار تومان، فجر را ۲۹ تا ۳۰ هزار تومان و طارم را ۳۵ هزار تومان اعلام کرد و افزود: حباب کاذب قیمت برنج در بازار تهران تاثیر پذیر از دیگر مولفههای اقتصادی است که این موضوع هیچ ارتباطی به تولیدکننده ندارد.
اکبریان ادامه داد: با حذف یارانه سم و کود، هزینه برداشت برنج به ۴۰ هزار تومان رسیده است، اما با همه این تفاسیر اختلاف قیمت بسیار چشمگیر است که دستگاههای نظارتی باید موضوع را بررسی کنند.
این مقام مسئول جو روانی بازار را یکی از عوامل گرانی برنج در بازار برشمرد و گفت: با افزایش قیمت برنج، مصرف غلات در سفره خانوار کاهش مییابد، درحالیکه با وجود وضعیت مناسب واردات و تولید، گرانیهای اخیر توجیهی ندارد.
وی در واکنش به کمبود واردات برنج بیان کرد: آمارها نشان میدهد که روزانه ۲ هزار و ۵۰۰ تن برنج از بنادر ترخیص میشود که این امر نشان میدهد که برنج خارجی در بازار وجود دارد.
عضو هئیت مدیره انجمن برنج درباره آخرین وضعیت تولید برنج گفت: امسال کشت برنج در مازندران به موقع انجام شد و تنها بواسطه خشکسالی، کشت در استان گلستان ۱۵ تا ۲۰ درصد کمتر بود که این موضوع در ابتدای فصل برداشت نمیتواند تاثیر بگذارد و به عبارت دیگر اثر خود را در ۴ سال آینده نشان میدهد.
وی هزینه برداشت هر کیلو برنج را ۴۰ تا ۴۲ هزار تومان اعلام کرد و افزود: با آزادسازی قیمت سموم، کود، نشا و کمباین، هزینه تولید افزایش یافته است که این امر میتواند یکی دیگر از دلایل گرانی برنج در بازار باشد.
اکبریان با اشاره به اینکه کمبودی در عرضه برنج نداریم، بیان کرد: امسال تولید برنج کمتر از ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن نخواهد بود، ضمن آنکه در شرایط کنونی، برنج در کارخانجات مازندران دپو شده و خریداری وجود ندارد.
این مقام مسئول ادامه داد: با توجه به نرخ بالای برنج در بازار تهران، انجمن هم معترض است، اما این گرانی ارتباطی به کشاورز ندارد و حمایت دولتمردان را رفع این بحران میطلبد.