اقتصاد۲۴ اگرچه همزمان با آغاز روند افزایشی قیمت دلار (از۷آبان۱۴۰۱) تا حدودی از رخوت معاملاتی تالارشیشهای کاسته شد، اما این بازار همچنان برای حرکت در مسیر صعودی با کمبود تقاضای موثر سهامی دستبهگریبان است. بازار سهام در حالی طی روزهای گذشته سیر صعودی خود را آغاز کرده که ماههای زیادی است که برای عبور از کانال پرحاشیه ۴/ ۱میلیونواحدی در تقلا است. در مدت یادشده نماگر اصلی این بازارنیز ۳بار کانال مزبور را از دست داده و یک پله سقوط کردهاست.
به عقیده برخی از تحلیلگران یکی از دلایل تاخیر بازارسهام در تغییر فاز، روند صعودی بازارهای دارایی بودهاست. به این ترتیب جذابیت این بازارها احتیاط بیشتر سرمایهگذاران بورسی از یکسو و از سوی دیگر خروج پول از بورس به مقصد بازارهای دارایی را سبب شدهاست. افزایش حجم تقاضا در بازارهای ارز و طلا وچشمانداز صعودی آنها در کنار خروج پول از بورس بر این مهم تاکید میکند، با اینحال رونق بازارهای «کمریسکتر» تنها عامل تعلل بورس از فاز یادشده نیست.
گفتوگوی «دنیایاقتصاد» با کارشناسان بازارسرمایه، درباره «علت تعلل تغییرفاز بورس در همپایی با انتظارات تورمی» نشان میدهد شش نیروی بازدارنده باعث این رویداد شده اند. افزایش فاصله قیمت دلار نیمایی با قیمت بازار آزاد، بیاعتمادی سرمایهگذار ناشی از تصمیمات سیاستگذار درخصوص مدیریت شاخص، ابهام در دخل و خرج سالآتی کشور، حواشی پیرامون نرخ بهره اوراق، کنترل قیمت کالاهای اساسی بهمنظور کنترل تورم معیشتی، سیگنالهای ضدونقیض از فضای بینالمللی و بنبست مذاکرات هستهای کشور عواملی هستند که بورس عمدتا میان این شوکها در حال نوسان و نمایش رفتار الاکلنگی فرسایشی بودهاست، اما میان عوامل مذکور دو متغیر «کنترل شاخص» و «تدابیر اخیر سیاستگذار نسبت به بهره اوراق» از مهمترین شوکهای اثرگذار بر رفتار احتیاطآمیز متقاضیان سهام و سنگینشدن کفه عرضه در کانالهای مختلف شاخص هستند تا بدین وسیله بازارسهام متاثر از این شوکها مانع از جهش موردانتظار قیمت سهام در سطح عمومی بازار شود.
در همین رابطه یک کارشناس بازارسرمایه اظهارکرد: فاصله بازدهی ۹ماهه بازارسهام با رقبای سنتیاش (دلار و سکه) از وضعیت نگرانکننده این بازار حکایت میکند. بررسیها از عملکرد کنترلگرایانه سیاستگذار اقتصادی نیز بر این ادعا تاکید میکند، درحالیکه گفته میشد سیاستگذار بهدنبال کنترل نرخ بهره بین بانکی در راستای حمایت از بازار سرمایه است، اما خروجی تصمیمات تیم اقتصادی دولت و متولیان مربوطه چرخش فاحشی با اظهارات حمایتی عنوانشده داشت.