
اقتصاد۲۴- سفرهای خارجی برای عدهای نه تنها هزینهزا نبود بلکه درآمدزا نیز بود. شکاف قیمتی بیش از ۵۰ درصدی که میان دلار مسافرتی و بازار آزاد وجود داشت، باعث رونق تورهای دو روزه و سفرهای صوری شده بود. بدین معنا که برخی این ارز را دریافت و در لحظه آخر بلیط خود را کنسل میکردند. این ارز که در ابتدا به عنوان ابزار حمایتی برای کاهش هزینه سفر شهروندان معرفی شده بود، اما در واقعیت، آن هم در شرایط کمبود منابع ارزی، تبدیل به رانت یا یارانه پنهان به طبقات بالای جامعه تبدیل شده بود.
نخستینبار در تیرماه سال ۱۳۶۴، هیأت وزیران وقت پرداخت ۳۰۰ دلار ارز مسافرتی برای هر نفر در سال را تصویب کرد. در آن زمان، توجیه این تصمیم پاسخگویی به نیاز واقعی مسافران، جلوگیری از شکلگیری بازار سیاه و نمایش ثبات ارزی کشور بود. اما در گذر زمان، بهویژه از ابتدای دهه نود و همزمان با جهشهای ارزی و تحریمها، این سیاست از مسیر اصلی خود منحرف شد. اختلاف چشمگیر نرخ ارز مسافرتی با بازار آزاد، آن را از یک ابزار حمایتی به بستری برای رانت ارزی، فروش سهمیه و توزیع ناعادلانه منابع تبدیل کرد.
