ایران بسیار بیشتر از میانگین جهانی در معرض خطر کم آبی قرار دارد. بیش از ۹۰ درصد جمعیت و تولید ناخالص داخلی کشور در مناطقی قرار دارند که مصرف و هدر رفت آب در آنها زیاد است.
اقتصاد ۲۴ –ایران بالاترین تولید اقتصادی را در مناطق کم آب دارد. این برآوردها بر اساس تجزیه و تحلیل فضایی که تنها اطلاعات مربوط به محل تولید ناخالص داخلی را با دادههای مربوط به برداشت آب و میزان دسترسی به آبهای سطحی مقایسه میکند، انجام شده است. با این اوصاف این پرسش مهم مطرح میشود که با توجه به بحران آب توسعه کشاورزی کشور چگونه ممکن است؟
مسعود لطیفیان، عضو هیات علمی (دانشیار پژوهشی) موسسه تحقیقات علوم باغبانی در پاسخ به این پرسش، اظهار کرد: صنعت کشاورزی ایران نسبت به جریانهای هیدروکلایماتیک، به خصوص خشکسالی بسیار حساس است. برآوردها نشان میدهد که حتی انحرافات کوچکی به میزان ۱ میلی متر بارندگی پایینتر از روند تاریخی میتواند حدود ۹۰ میلیون دلار زیان اقتصادی به بار آورد.
لطفیان پیش بینی کرد: با توجه به اولویت دار بودن امنیت غذایی برای کشور، در طول دوره خشکسالی نیاز به وارد کردن مقدار زیادی غذا است.
به گفته وی؛ کشورهایی که بیش از ۲۵ درصد از منابع آب شیرین تجدید پذیر خود را برداشت کنند، دچار تنش آبی میشوند. این کشورها در صورت برداشت بیش از ۶۰ درصد، از کمبود فیزیکی آب و با برداشتن بیش از ۷۵ درصد، با کمبود فیزیکی شدید آب مواجه میشوند.
لطیفیان باتاکید بر اینکه برداشت آب برای کشاورزی ۷۰ درصد کل برداشتها را تشکیل میدهد، افزود: FAO تخمین زده است که بیش از ۴۰ درصد جمعیت روستایی جهان در حوضههای رودخانهای زندگی میکنند که به عنوان منطقی با مشکل کمبود آب طبقهبندی میشوند. همچنین در بسیاری از مناطق کم باران، منابع آب موجود منجر به تخریب جدی رودخانهها و سفرههای زیرزمینی میشود. در برخی از این مناطق، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد آب برای مصارف کشاورزی استفاده میشود.
وی با بیان اینکه اقتصادهای فشرده کشاورزی آسیا از حدود ۲۰ درصد از منابع آب شیرین تجدید پذیر داخلی خود استفاده میکنند، اظهار کرد: با توجه به این محدودیتها، سرعت گسترش زمینهای تحت آبیاری به طور قابل ملاحظهای کند میشود.
بیشتربخوانید:تحریمها چگونه به کمآبی در ایران دامن زدند؟