در نشانگان نقص اکتسابی ایمنی (AIDS) یاختههای ایمنی ناتوان میشوند از این رو حتی میکروبهای غیر بیماریزا نیز ممکن است موجب عفونتهای کشنده شوند. اگر یاختههای ایمنی، به اشتباه «خودی» را به جای «غیرخودی» بگیرند و به قصد انهدام به آن واکنش نشان بدهند، ممکن است بیماری «خودایمنی» ایجاد شود. بیماری دیابت نوع یک و تصلب منتشر اعصاب (MS) تنها مثالهایی از بیشمار بیماریهای خودایمنی هستند. اگر یاختههای ایمنی، «غیرخودی» را به درستی شناسایی کنند و به آن واکنش هم بدهند اما شدت این واکنش بیش از حدی که میباید، باشد ممکن است بیماری حساسیتی یا آلرژیک ایجاد شود. آسم آلرژیک، تب یونجه و کهیر آلرژیک از جمله این بیماریها هستند.
روزانه همگی ما تعداد زیادی از عوامل «غیرخودی» را از طریق مواد غذایی و آشامیدنی عمداً وارد بدنمان میکنیم و شگفتا که یاختههای ایمنی که در همه جای بدن با واکنش به «غیرخودی» موجب التهاب میشوند، کارشان در روده مهار واکنش التهابی است و تازه با ترشح میانجیهای شیمیایی به سایر همکاران خود در اقصی نقاط بدن نیز خبر میدهند: دوستان، کاری به کار این «غیرخودیها» نداشته باشید، اینها غذای ما و دیگر یاختههایند! اما یاختههای ایمنی نیز همانند دیگر یاختههای بدن ممکن است به دلایلی گاهگداری وظایف خود را به درستی انجام ندهند، یعنی یا به اشتباه در برابر مواد غذایی واکنش التهابی بدهند یا نتوانند به درستی به یاختههای همپالکی خود خبررسانی کنند. در نتیجه امکان دارد آلرژی غذایی ایجاد شود. برخی مواقع امکان دارد بیمار با حساسیتهای دیگری دست به گریبان باشد (مثلاً تنفسی یا پوستی)، اما مواد حساسیتزای موجود در غذاها علائم آن حساسیت را تشدید کند. این مساله ممکن است در مورد حساسیتهای پوستی نیز رخ بدهد.
دلایل التهاب پوستی
التهاب پوستی یا درماتیت به دلایل متعددی ممکن است ایجاد شود ولی در بسیاری موارد منشأ آلرژیک دارد که در این حال درماتیت آلرژیک یا تماسی نامیده میشود. درماتیت آلرژیک با پوستهپوسته شدن، قرمزی و غالباً خارش مشخص میشود. واکنش آلرژیک ممکن است به طیف وسیعی از مواد از جمله مواد شوینده، عطرها، مواد پلاستیکی، انواع فلزات و زیورآلات و گیاهان ایجاد شود. تنیدگی (استرس) ممکن است در تشدید بیماری بیتأثیر نباشد.
درمان
تاکنون درمان قطعی برای حساسیتها یافت نشده است و قطعیترین درمان همانا پرهیز از مواجهه با آلرژن است. در مورد حساسیتهای غذایی در غالب موارد حذف ماده غذایی حساسیتزا مشکل خاصی را ایجاد نمیکند اما در مواردی که بیمار به تعداد زیادی مواد غذایی یا به یک گروه از مواد غذایی (مانند لبنیات) حساسیت داشته باشد، حذف مواد غذایی حساسیتزا علاوه بر ایجاد مشکلات عملی ممکن است بیمار را در معرض کمبود مواد مغذی و ابتلائات مربوطه قرار دهد. از این رو بیمار باید حتماً در مورد رژیم غذایی خود با یک متخصص تغذیه مشاوره کند تا در صورت لزوم، مکملهای غذایی برای او تجویز شود.