تیم ۱۳ نفره رباتیک دانشآموزی کشور با کسب یک مقام دوم و دو مقام سوم، ۳ عنوان جهانی به دست آورد
جوان آنلاین: در میان دهها پرچم و نام از کشورهای پرآوازه در رشته رباتیک، نام ایران و دانشآموزانش اعلام شد، نوجوانانی که با وجود تمام محدودیتها، در مسابقات جهانی رباتیک چین ۲۰۲۶ سه عنوان ارزشمند به دست آوردند، اما آنچه حضور این تیم را از یک موفقیت علمی و فناورانه فراتر برد، تصویری بود که نوجوانان ایرانی با خود به این میدان جهانی بردند؛ تصویر شهدای دانشآموز مدرسه شجره طیبه میناب که روی لباس آنها نقش بسته بود تا یاد و نام کودکانی را که قربانی جنایت ددمنشانه دشمن شدند، زنده نگه دارند.
هفته گذشته، مسابقات جهانی رباتیک چین ۲۰۲۶، عرصه رقابت تیمهایی از ۴۸ کشور بود، کشورهایی که بسیاری از آنها سالهاست در حوزه رباتیک دانشآموزی سرمایهگذاری کرده و با تیمها و تجهیزات پیشرفتهای در رقابتهای بینالمللی حاضر شدند. در چنین میدانی، تیم ۱۳ نفره دانشآموزی ایران توانست مقام دوم تیمی در بخش گزارش فنی (Technical Report)، مقام سوم بخش خلاقیت زیر ۱۲ سال و مقام سوم رشته راگبی رباتیک را به دست بیاورد.
چین، روسیه، رومانی، ژاپن، آلمان و کره جنوبی از جمله رقبای ایران در این رقابتها بودند، کشورهایی که نامشان در بسیاری از مسابقات بینالمللی رباتیک با سکو و قهرمانی گره خوردهاست. با این حال، نوجوانان ایرانی نشان دادند که فاصله استعداد و توانمندی آنها با رقبای قدرتمند جهانی، آنقدرها که تصور میشود زیاد نیست.
توانمندی تیم رباتیک دانشآموزی
نادر نوبخت، سرپرست تیمهای اعزامی دانشآموزی رباتیک ایران، درباره این موفقیت به خبرنگار «جوان» میگوید: «کسب مقام دوم تیمی در بخش Technical Report نشاندهنده توانمندی دانشآموزان ایرانی در طراحی، مستندسازی و ارائه فنی پروژههای رباتیکی است؛ بخشی که علاوه بر توانایی ساخت و اجرای ربات، میزان تسلط تیمها بر فرآیند طراحی، حل مسئله و ارائه دستاوردهای فنی را ارزیابی میکند.».
اما شاید یکی از مهمترین نکات این دوره، نسبت تعداد اعضای تیم به دستاوردی باشد که به دست آمده است. تیم ایران در سال ۲۰۲۴ با ۴۸ عضو نیز موفق به کسب یک مدال نقره و دو مدال برنز شده بود، حالا همان تعداد مدال در سال ۲۰۲۶ با تیمی تنها ۱۳ نفره تکرار شدهاست.
نوبخت این موضوع را یکی از درخشانترین عملکردهای تیم ایران میداند: «امسال یکی از بهترین و درخشانترین عملکردهای ما در دورههای مسابقات جهانی رقم خورد، با این تفاوت که اینبار تیم ما ۱۳نفر بود، یعنی حدود یکچهارم تیم سال ۲۰۲۴، اما دستاوردی مشابه به دست آورد.»
او انگیزه دانشآموزان را یکی از عوامل مهم این موفقیت میداند، دانشآموزانی که به گفته او در برابر تیمهای قدرتمند حاضر در مسابقات نشان دادند «از نظر استعداد، هوش و خلاقیت چیزی از آنها کم ندارند.»
خلاقیتی بینظیر
یکی از نقاط قوت همیشگی تیمهای دانشآموزی ایران در مسابقات جهانی و آسیایی، حضور موفق در لیگهای خلاقیت بوده است، موضوعی که سرپرست تیم نیز بدان اشاره میکند: «ما در تمام دورههای مسابقات جهانی و آسیایی در لیگ خلاقیت مقام داشتهایم. این نکته مهمی است که بچههای ما از لحاظ خلاقیت همیشه در صدر بودهاند و این موفقیت استمرار داشته است.»
با این حال، همه ماجرا به استعداد و انگیزه ختم نمیشود. رباتیک، بهویژه در سطح رقابتهای جهانی، ورزشی فناورانه است که کیفیت تجهیزات میتواند در نتیجه نهایی تأثیرگذار باشد. نوبخت با اشاره به رشته راگبی رباتیک میگوید: «دانشآموزان ایرانی در این بخش دیدند که تجهیزاتشان با تجهیزات کشورهای دیگر اصلاً قابل مقایسه نیست، با وجود این، اما آنقدر با تلاش و انگیزه بازی کردند که اجازه ندادند این فاصله به مانعی برای رقابت تبدیل شود.»
این موفقیت البته حاصل تلاش دانشآموزان به تنهایی نبود. نوبخت از نقش مربیان تیم، از جمله مهندس سمیعی، دکتر افشار و مهندس فولادی، در آمادهسازی دانشآموزان نیز یاد میکند، تلاشی که در شرایطی انجام شد که تیم امکان برگزاری اردوهای منظم و تمرینهای گسترده و مستمر را نداشت.
بدون شک، سه عنوان جهانی تنها حاصل چند روز رقابت نیست که به ثمر رسید، بلکه پشت این موفقیت، مجموعهای از تلاش دانشآموزان، مربیان و خانوادههایی قرار داشته که در شرایط نهچندان ایدهآل، مسیر حضور در یکی از مهمترین رقابتهای دانشآموزی جهان را طی کردند.
دستاوردی فراتر از مدال.
اما این دوره از مسابقات برای اعضای تیم رباتیک دانشآموزی کشور معنای دیگری هم داشت. نوجوانان ایرانی تنها با رباتهای خود راهی چین نشدند، آنها یاد و نام شهدای دانشآموز مدرسه شجره طیبه میناب را نیز با خود به این رقابت جهانی بردند.
در مسابقات پکن، تصاویر شهدای این مدرسه روی لباس اعضای تیم نقش بسته بود و دانشآموزان ایران در کنار رقبای خود از کشورهای مختلف جهان، با همین تصاویر در رقابتها و روی سکوی افتخار حاضر شدند.
در ظاهر، شاید این اقدام یک حرکت نمادین به نظر بیاید، اما برای اعضای تیم، معنایی بیش از یک نماد داشت. چراکه آنها میخواستند در بزرگترین میدان دانشآموزی که در آن حضور یافتند، یاد و نام دانشآموزانی را که دیگر فرصت حضور در چنین میدانهایی را ندارند، با خود همراه کنند.
نوبخت درباره این تصمیم میگوید: «دانشآموزان تیمی که اعزام کردیم، خودشان خیلی دوست داشتند صدای مظلومیت بچههای میناب را به گوش جهانیان برسانند و برایمان این خواستهشان ستودنی بود.»
به گفته او، این موضوع بر انگیزه تیم در طول مسابقات نیز تأثیر زیادی در تلاش مضاعف و پشتکار بچهها گذاشت.