پنجشنبه 1405/04/18 ساعت 11:57
.webp)
نورنیوز-گروه سیاسی: تنگه هرمز، که همواره یکی از مهمترین گلوگاههای ژئوپلیتیکی جهان بوده، اکنون در کنار غنیسازی به یک موضوع مورد اختلاف جدی تبدیل شده است؛ اختلافی که در اصل ریشه در ملاحظات ژئوپلیتیک و امنیتی دارد و اخیراً برداشتهای متفاوت حقوقی از مفاد یادداشت تفاهم و قواعد حاکم بر این آبراه بینالمللی نیز به آن دامن زده است.
از همان هفتههای نخست جنگ، روشن بود که تنگه هرمز میتواند به کانون بحرانزای دیگری در کنار غنیسازی تبدیل شود. ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل حق داشت که عبور کشتیهای متعلق به دولتهای متجاوز را ممنوع و محدود کند؛ چراکه در شرایط جنگی، قواعد حقوق مخاصمات در دریا بر قواعد عادی حقوق دریاها تقدم پیدا میکند. کنوانسیون ۱۹۸۲ اساساً به وضعیت جنگی نپرداخته و در چنین شرایطی، قواعد منازعات مسلحانه در دریاها (San Remo Manuals) دست بالا را پیدا میکند.
با این حال آنچه به پیچیدهتر شدن اوضاع انجایز ضرورت دارد، دستیابی به تفسیری مشترک از بند پنجم یادداشت تفاهم است؛ چارچوبی که هم ملاحظات امنیتی ایران را در نظر بگیرد و هم حقوق سایر کشورهای ساحلی و اصل آزادی کشتیرانی را تأمین کند. در غیر این صورت، تنگه هرمز میتواند به همان اندازه که پرونده هستهای در سالهای گذشته بحرانآفرین بود به محور دیگر رویارویی در آینده بین ایران و آمریکا تبدیل شود و تفاهم شکننده کنونی را با چالشی جدی روبهرو کند.