هواپیمای سوخو Su-24 یک جنگنده-بمبافکن تهاجمی با قابلیت تغییر زاویه بالها و توانایی انجام عملیات در هر شرایط آبوهوایی است که در دهه ۱۹۷۰ توسط نیروی هوایی شوروی وارد خدمت شد. این هواپیمای فراصوت که در سیستم نامگذاری ناتو با نام «Fencer» شناخته میشود، توسط دفتر طراحی سوخو بین سالهای ۱۹۶۷ تا ۱۹۹۳ تولید شد.
این هواپیمای دوموتوره دارای چیدمان نادر صندلیهای کنار هم برای خدمه بود و در مقایسه با دیگر جنگنده-بمبافکنهای آن دوران، از مجموعهای از فناوریهای پیشرفتهتر مانند سامانه دیجیتال یکپارچه ناوبری و حمله بهره میبرد. این هواپیمای فراصوت هنوز هم در نیروی هوافضای روسیه، نیروی هوایی ایران، نیروی هوایی سوریه، نیروی هوایی اوکراین و نیروی هوایی الجزایر در حال خدمت است.
این بمبافکن فراصوت، بیش از ۵۰ سال از تاریخ شوروی و روسیه را پشت سر گذاشته و در نقاط مختلف جهان در عملیاتهای نظامی حضور داشته است. در این مقاله، نگاهی عمیقتر به داستان جالب سوخو Su-24 Fencer خواهیم داشت.
گاهی گفته میشود که مقایسههای میان سوخو Su-24 و F-111 بیش از حد بزرگنمایی شدهاند. اگرچه چشمگیرترین شباهت میان این دو هواپیما در بالها و مخروط دماغه دیده میشود، اما بدنه و دم آنها تفاوتهایی دارند. با این حال، بدنه و دم Su-24 شباهت بیشتری به طراحی فرانسوی دارد و این موضوع نشان میدهد که سامویلوویچ احتمالاً چیزی فراتر از ارابه فرود را از آن الگوبرداری کرده است.
توسعه Su-24 با مشکلات زیادی در بخش موتور همراه بود؛ مشکلاتی که در مرحله آزمایش باعث ۱۴ سانحه شدند. پس از ورود به خدمت نیز این هواپیما همچنان بالاترین نرخ سوانح را در میان هواپیماهای نیروی هوایی شوروی در آن دوره داشت.
با این حال، این هواپیما به یک صندلی پرتاب اضطراری قابلتوجه مجهز بود و مدتها پس از بازنشستگی Mirage III و F-111 همچنان در خدمت باقی مانده است. البته این موضوع ممکن است بیشتر به توانایی فرانسه و آمریکا در ساخت هواپیماهای جایگزین پیشرفتهتر مربوط باشد تا برتری Su-24 نسبت به این دو هواپیما.