مقام معظم رهبری طی سه دهه اخیر بارها بر گزاره «عدم وابستگی بودجه به نفت» به عنوان میانبری برای تسریع پیشرفت کشور و استغناء ایران اسلامی از رفتارهای بیرونی و تکانههای خارجی تاکید کردهاند؛ معظمله در دیدار اخیر هیئت دولت، درآمد آسان صدور نفت خام را بلایی بزرگ دانستند و یادآور شدند: این مشکل دیرینه واقعاً به ضرر پیشرفت کشور تمام شده است.
ضرورت قطع وابستگی اقتصاد کشور به نفت
ایشان همچنین در تاریخ ۱۲ آبان ۹۷ در دیدار دانشآموزان و دانشجویان فرمودند: یکی از کارهای اساسیای که ما در زمینهی مسائل اقتصادی کشور و آیندهی کشور باید انجام بدهیم، قطع وابستگی اقتصاد کشورمان به نفت است؛ که این را همهی اقتصاددانهای وارد و فهیم، نه امروز بلکه بارها، سالها گفتهاند و تکرار کردهاند؛ و این یک واقعیّتی است.
مالیات جایگزین نفت
اما یکی از جایگزینهای درآمدی در اجرای اصل مهم و ضروری «عدم وابستگی بودجه به نفت»، افزایش پایه مالیاتی به معنای گسترده کردن دایره مالیاتپردازان و بستن منافذ فرار مالیاتی است. قطعا با توجه به مشکلات اقتصادی و موانع تولیدی، دریافت مالیات بیشتر از کارمندان و اصناف و یا افزایش نرخ مالیات بر ارزشافزوده کارآفرینان، عادلانه نیست، اما میتوان با شناسایی ثروتمندان و دانهدرشتهایی که با بکارگیری روشهای فریبکارانه مختلف از جمله اعلام ورشکستگی صوری، فرار مالیاتی میکنند، آنها را مجاز به پرداخت مالیات کرد.