زالو حیوانی است با بدنی حلقوی و کرمی شکل که با دندان های اره ای شکل خود به میزبان می چسبد و خون وی را می مکد و از طرفی بزاق زالو که مملو از مواد مفید است وارد خون میزبان می شود. از این رو در طب سنتی از این جانور برای درمان بیماری ها استفاده می شود.زالو هنگام مکیدن خون مواد متنوعی ترشح می کند که معروف ترین آن «هیرودین» است.
این ماده خاصیت بی حس کنندگی، گشادکنندگی عروق، ضد انعقادی، ضد التهابی و ضد لختگی دارد. به منظور آشنایی بیشتر با زالودرمانی با یکی از محققان طب اسلامی گفت و گو کرده ایم که در ادامه می آید.دکتر سید سعید اسماعیلی پزشک و محقق طب اسلامی در این باره می گوید: در طب اسلامی مبتنی بر آیات و روایات، مطلبی درباره زالودرمانی پیدا نشده اما در طب سنتی روشی برای درمان بیماری هاست که در کتاب هایی مانند الحاوی زکریای رازی، ذخیره خوارزمشاهی و … ذکر شده است.استفاده از زالو برای درمان دمل های چرکی، زخم های موضعی و درمان مشکلات پوستی و اگزما و آکنه توصیه شده است.در طب سنتی برای استفاده از زالو مانند هر روش دیگری ضابطه خاصی وجود دارد یکی از ضابطه های مهم این است که از زالو برای پاک سازی موضعی استفاده می شود و نمی توان از آن برای پاک سازی کل بدن استفاده کرد.
بنابراین اگر مواد زاید در کل بدن افزایش یافته باشد قاعدتاً زالودرمانی نمی تواند به تنهایی یک روش درمانی مناسب باشد بلکه باید قبل از این که زالودرمانی انجام شود، با روش های دیگری مانند فصد و استفاده از مسهل های مناسب پاک سازی عمومی بدن انجام و بعد برای مشکلات موضعی از زالو درمانی استفاده شود.تحقیقات جدیدی درباره زالودرمانی در کشورهای مختلف انجام و حوزه های جدیدی در استفاده از زالو درمانی مطرح شده است، مانند استفاده از زالودرمانی در جراحی های ترمیمی، پیوند اعضا و…
امروزه جراحان ترمیمی بعد از عمل برای این که خون رسانی به بافت بهتر انجام شود، از زالودرمانی استفاده می کنند. همین طور وقتی عضوی پیوند می شود برای این که پیوند عروق خونی بهتر انجام شود و روند خون رسانی به عضو قطع شده بهتر شود، یکی از روش های متداول زالودرمانی است که امروزه در بیمارستان ها از این روش استفاده می شود.با توجه به شناسایی مواد موجود در بزاق زالو کاربردهای دیگر از زالودرمانی در مراحل پژوهشی قرار دارد به عنوان مثال در بزاق زالوماده ای کشف شده است که مانع از تشکیل لخته های خونی می شود و یا بعد از تشکیل لخته آن را از بین می برد و با توجه به این ویژگی ها، فرضیه هایی مطرح شده است که شاید بتوان از زالو برای درمان گرفتگی عروق از جمله عروق قلبی استفاده کرد.