بهدور از هر گونه شعارزدگی یا شانتاژهای رسانهای، یک محاسبه قابل فهم نشان میدهد که ناکارآمدی صنعت خودرو در کشور هزینهای را به مردم تحمیل میکند که شاید حتی جنگ با ابرقدرتهای جهان هم با چنین آمار و ارقامی خسارت وارد نمیکنند.
تابناک: اگر خودروهای ایرانی فقط به اندازه خودروهای اقتصادی جهان بنزین مصرف میکردند، ایران میتوانست سالانه حدود سه میلیارد لیتر بنزین کمتر بسوزاند؛ معادل میلیاردها دلار صرفهجویی و کاهش قابل توجه فشار بر بودجه، پالایشگاهها و واردات سوخت اما نرود میخ آهنین در سنگ!
بحران از پالایشگاه یا کارخانه؟
صنعت خودرو همه جای دنیا بخشی از راهحل بحران انرژی است اما در ایران سالهاست به بخشی از خود بحران تبدیل شده چراکه خودروسازان داخلی همچنان محصولاتی را روانه بازار میکنند که مصرف سوخت آنها فاصله محسوسی با استانداردهای جهانی دارد، اما هزینه این عقبماندگی را نه تولیدکننده بلکه دولت و مردم پرداخت میکنند.
دولت برای کنترل ناترازی انرژی از مردم میخواهد صرفهجویی کنند و حتی احتمال اصلاح قیمت بنزین را مطرح میکند اما از هیچ خودروسازی درباره سهمشان در رشد مصرف بنزین سؤال نمیکند؟ اگر صنعت خودرو نتواند محصولات کممصرف و رقابتپذیر تولید کند، هر سیاستی برای کنترل مصرف سوخت تنها درمانی موقت خواهد بود.
واقعیت این است که بحران بنزین ایران با ساخت پالایشگاههای بیشتر یا افزایش واردات پایان نمییابد؛ تا زمانیکه خودروهای پرمصرف از خطوط تولید خارج نشوند، هر لیتر بنزین ارزان به یارانهای برای ناکارآمدی صنعت خودرو تبدیل خواهد شد. شاید زمان آن رسیده باشد که به جای متهم کردن مردم به پرمصرفی، سیاستگذاران از خودروسازان بخواهند پاسخ دهند چرا در قرن بیستویکم هنوز محصولاتی تولید میکنند که هر خودرو سالانه صدها لیتر بنزین بیشتر از استانداردهای جهانی میسوزاند. این پرسشی است که پاسخ آن، آینده امنیت انرژی ایران را رقم خواهد زد.
دولتها سالهای اخیر بارها از اصلاح الگوی مصرف، مدیریت انرژی و حتی احتمال اصلاح قیمت بنزین سخن گفتهاند اما کمتر دیده شده که همان جدیت در مطالبه از خودروسازان برای کاهش مصرف سوخت وجود داشته باشد. اگر قرار است مردم در مصرف انرژی صرفهجویی کنند، صنعت خودرو نیز باید سهم خود را در این مسئولیت ملی بپذیرد. نمیتوان از یک سو مردم را به کاهش مصرف دعوت کرد و از سوی دیگر، خودروهایی تولید کرد که چند لیتر بیشتر از استانداردهای روز جهان بنزین میسوزانند.
مساله دیگر این نیست که قیمت بنزین چه خواهد شد بلکه این است که چه زمانی قرار است تولید خودروهای پرمصرف متوقف شود؟ اگر باز هم به آیندهای نامعلوم موکول شود، بحران بنزین، خاموشیها، واردات سوخت و فشار بر بودجه عمومی نیز همچنان ادامه خواهد داشت. شاید وقت آن رسیده باشد که به جای متهم کردن مصرفکننده، سیاستگذار، خودروساز و نهادهای نظارتی در برابر افکار عمومی پاسخ دهند که چرا صنعت خودروی ایران هنوز نتوانسته به استانداردهایی برسد. این همان نقطهای است که آینده امنیت انرژی کشور را تعیین خواهد کرد.
صنعت خودرو همه جای دنیا بخشی از راهحل بحران انرژی است اما در ایران سالهاست به بخشی از خود بحران تبدیل شده چراکه خودروسازان داخلی همچنان محصولاتی را روانه بازار میکنند که مصرف سوخت آنها فاصله محسوسی با استانداردهای جهانی دارد، اما هزینه این عقبماندگی را نه تولیدکننده بلکه دولت و مردم پرداخت میکنند.