
بررسی بیخوابیِ قدرت در؛
خوانشی از «سرهنگ نمیخوابد» اثر امیلی ملفتو
«سرهنگ نمیخوابد» داستان مردی در رأس یک دستگاه امنیتی و سرکوبگر است؛ مردی که سالها دستور داده، بازجویی کرده، امضا کرده و زندگی دیگران را زیرورو کرده است. او در ساختاری زندگی میکند که بر پایه ترس و اطاعت بنا شده، اما خود او گرفتار پدیدهای ساده و در عین حال ویرانگر است: بیخوابی. همین بیخوابی، به هسته مرکزی رمان بدل میشود. شبها برای سرهنگ پایانی ندارند. سکوت خانه، تاریکی اتاق و صدای نفسکشیدن اطرافیانش، بدل به صحنهای میشود که ذهن او در آن به پرسه میافتد.
سرویس ادبیات خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) –سمیه مهرگان، نویسنده و روزنامهنگار: امیلی مَلفَتو نویسنده و روزنامهنگار فرانسوی متولد ۱۹۸۹ است که بخش مهمی از فعالیت حرفهای خود را در خاورمیانه، بهویژه در عراق، گذرانده است. او بهعنوان خبرنگار، سالها درباره جنگ، خشونتهای سیاسی و وضعیت زنان در جوامع بحرانزده گزارش نوشته و همین تجربه زیسته، به آثار ادبیاش عمقی مستند و ملموس بخشیده است. ملفتو پیش از انتشار «سرهنگ نمیخوابد»، با رمان کوتاه «دجله به حال تو ناله کند» به شهرت رسید؛ اثری درباره قتلهای ناموسی در عراق که تحسین گسترده منتقدان را برانگیخت و جایزه گنکور نخستین رمان را برای او به ارمغان آورد. «مارها به سراغ تو میآیند» اثر بعدی او بود. او همچنین در حوزه گزارشنویسی نیز جوایز معتبری دریافت کرده و صدای ادبیاش را بر پایه مشاهده مستقیم واقعیتهای خشن جهان معاصر بنا کرده است.
رمان «سرهنگ نمیخوابد» در سال ۲۰۲۲ منتشر شد و خیلی زود توجه محافل ادبی فرانسه را به خود جلب کرد. این اثر نیز مانند کار قبلی او، کوتاه اما کوبنده است؛ رمانی کمحجم که با ایجاز و فشردگی، جهانی تاریک و مضطرب را پیش چشم خواننده میگذارد. ترجمه فارسی آن با قلم ابوالفضل الهدادی و توسط نشر افق منتشر شده و فرصتی فراهم آورده تا مخاطب فارسیزبان نیز با یکی از صداهای مهم ادبیات معاصر فرانسه آشنا شود.
