جامعه ما اطلاعات بسیار اندکی درباره قوانین دارد، این مهم در حوزه قوانین مالکیت معنوی بسیار محدودتر است به همین دلیل زمینه را برای برخی از کجاندیشان و سوءاستفادهکنندگان از ناآگاهی حقوقی فراهم کرده تا کلاهبرداری کنند.
از سوی دیگر خلأهای موجود و قوانین و به روز نشده آنها چالشی در مسیر فعالیت اهالی هنر محسوب میشود و کاررا برای تولید کننده آثار و محتوا فرهنگی، سخت میکند، زیرا هر اثر ثمره فکر و بخشی از عمر نویسنده خواهد بود؛ از این رو هرگونه کپی برداری بدون مجوز از ایدهها و اندیشههای افراد تا تولید مقاله و کتاب نباید به راحتی نادیده گرفته شود. به عبارت دیگر سرمایه و ثروت نویسنده در کتابهایش خلأصه میشود پس بی توجهی و در نظر نگرفتن حقوق معنوی و مادی آثار خطایی بزرگ است.
اما در این زمینه یاسر موحدفرد، نویسنده و دبیرکل بنیاد فردوسی در گفتوگو با میزان درباره آسیبهای حوزه مالکیت معنوی به ویژه در زمینههای ادبی، هنری، پژوهشی و نشر کتاب گفت: یکی از مشخصترین و بارزترین چالشهای عرصه پژوهش و کتاب اجرایی شدن قانون مالکیت معنوی است که امروزه به معضلی در حوزه کتاب تبدیل شده و حتی در بخشهای دیگر مانند رسالهها و مقالههای دانشگاهی رخنه کرده است.
وی ادامه داد: قانون مالکیت معنوی با خلأهایی روبهرو است و کمتر به اجرا گذاشته میشود. این مهم گاهی در زمینه مالکیت معنوی نشر حتی از سوی ناشران هم رعایت نمیشود؛ گاهی ناشر به تعهدهای خود به درستی عمل نکرده و حق مالکیت معنوی نویسنده و یا گردآورنده را نادیده میگیرد و گاهی در هنگام بستن قراردادها وظایف قانونی خود را به گردن مؤلف و نویسنده میاندازد؛ بدین روی برخلاف روح قانون حرکت کرده و به گونهای قانون و مؤلف را دور میزنند.
یاسر موحدفرد، مدیر فرهنگی و نویسنده کتاب به بخشی از پروژههای پژوهشی مشترک اشاره و تأکید کرد: حتی در مواردی پژوهش به گونه گروهی برای تدوین یک اثر و کتاب انجام میگیرد و یا مؤسسههایی در تدوین اثر همکاری دارند، اما برخی از ناشران تنها نام خود را در آن قید میکنند و نامی از دیگر پژوهشگران و تلاشگران این عرصه مطرح نمیکنند که این به معنی نادیده گرفتن حقوق دیگر پژوهشگران و مؤلفان است.