
فشارهای درونی—چه از سوی نخبگان و چه از سوی افکار عمومی—که روزی جمهوری اسلامی را به پذیرش برجام وادار میکرد، به نظر میرسد کاهش یافتهاند. تجربه منفی توافق، همراه با جنگ دوازدهروزه، شاید به دولت تابآوری بیشتری برای تحمل فشارها داده باشد.
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، بنیاد کارنگی در مقالهای به بررسی توافق برجام پرداخته که در ادامه آمده است.
لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.
برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، که بهطور معمول به عنوان توافق هستهای ایران شناخته میشود، در تاریخ ۲۸ سپتامبر عملاً به پایان رسید. اعضای اروپایی این توافق، ایران را به عدم پایبندی به تعهدات خود متهم کردند و سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها» (مکانیسم ماشه) را فعال نمودند که تمام تحریمهای قبلی شورای امنیت سازمان ملل را که برجام در سال ۲۰۱۵ به حالت تعلیق درآورده بود، دوباره برقرار کرد.
با وجود بازگشت تحریمها، تهران بر این باور است که از پیش فشار حداکثری موسوم به آمریکا را پشت سر گذاشته و تحریمهای سازمان ملل اکنون بیشتر جنبهای «روانی» دارند. روسیه و چین مشروعیت این بازگشت تحریمها را رد کرده و همچون تهران است هزینهای بسیار بیشتر از انتظار: جنگ، ترور فرماندهان نظامی و دانشمندان هستهای ایران و تحریمهای بیشتر.
به نظر میرسد جامعه و سیاست ایران تغییر کردهاند: تغییر در تعادل قدرت داخلی و نشانههای ظهور همسویی تدریجی افکار عمومی با اهداف هستهای دولت و اولویتهای امنیت ملی (برخلاف شکاف گسترده دولت و جامعه که در مسائل دیگر همچنان پابرجاست).
با این حال، هنوز مشخص نیست که این احساسات تا چه حد عمیق یا پایدار است و آیا در صورت ظهور یک گزینه دیپلماتیک معتبر میتوان آن را معکوس کرد یا خیر.
