دوشنبه 1405/04/15 ساعت 10:07
.webp)
نورنیوز-گروه فرهنگی: از منظر ایشان، «حکمت اسلامی-ایرانی» صرفاً ابزارهایی برای بحثهای مدرسهای نبودند، بلکه موتور محرک اندیشه، جانمایه هویت ملی و پیافکنِ تمدن نوین اسلامی هستند. ایشان با پیوند میان عقلانیت، معنویت و حماسه، خوانشی پویا و تمدنساز از پنج چهره ماندگار تاریخ ایران ارائه دادند که سیر تاریخی آن، تبلور تکامل خرد ملی ایرانیان است:
۱. حکیم فردوسی؛ حماسهسرای خرد، توحید و فضائل ملی: نخستین حلقه از زنجیره حکمت و هویت ملی در تاریخ ایران پس از اسلام، با حکیم ابوالقاسم فردوسی (قرن چهارم و پنجم هجری) آغاز میشود. آیتالله خامنهای با اصلاح برخی نگاههای سطحی و سنتی، همواره بر واژه «حکیم» برای فردوسی تأکید داشتند. از نظر ایشان، شاهنامه صرفاً اثری اسطورهای یا ملیگرایانه به معنای ناسیونالیسم افراطی نیست؛ بلکه کتاب حکمت، اخلاق، ایستادگی در برابر ظلم و پاسداری از خرد انسانی و هویت ایرانی است. (۱۳۹۰) ایشان فردوسی را حکیمی خداباور، شیعی و مخلص میدانستند که هنر حماسه را در خدمت توحید، فضائل اخلاقی و حفظوند عقل، وحی و شهود میدانستند. در ذهنیت تمدنساز ایشان، حکمت متعالیه نباید در حصار حجرهها منزوی بماند، بلکه باید زیربنای فکریِ ساختارهای کلان جامعه اسلامی قرار گیرد.
جمعبندی
یادگار فکری و تمدنی آیتالله خامنهای در عرصه فرهنگ، «کاربردیسازی خرد معنوی برای بنای جامعه و امت اسلامی-ایرانی» بود. منظومه فکری ایشان نشان داد که چگونه حکمت فردوسی (در عرصه حماسه و خرد ملی)، عرفان پویای مولوی و حافظ (در عرصه زیباییشناسی و شهود توحیدی)، مکتب شیخ صفیالدین اردبیلی (به عنوان معمار معنوی ایران یکپارچه) و فلسفه ملاصدرا (در عرصه عقلانیت تمدنساز)، در یک پیوستار تاریخی، عناصر مقوم هویت ملی و تمدن اسلامی-ایرانی هستند. این نگاه راهبردی، چراغ راهی ماندگار برای آینده پژوهشهای حکمی و فرهنگی در این مرز و بوم اهورایی خواهد بود.