فناوری اطلاعات امروز به یکی از مهمترین پیشرانهای تحول در نظامهای قضایی جهان تبدیل شده است که با هوشمندسازی فرآیندها، افزایش شفافیت، تسریع در رسیدگیها، کاهش مراجعات حضوری و ارتقای دسترسی مردم به خدمات قضایی، مسیر تحقق عدالت را کوتاهتر و کارآمدتر کرده است. در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران نیز توسعه عدالت هوشمند و بهرهگیری از فناوریهای نوین بهعنوان یکی از محورهای اصلی تحول و تعالی مورد توجه قرار گرفته و در این میان، استان خراسان جنوبی به عنوان یکی از استانهای پیشگام در اجرای طرحهای پایلوت هوشمندسازی قضایی و پروژههای نوآورانه، به الگویی موفق در عرصه عدالت هوشمند تبدیل شده است.
در همین راستا، حجتالاسلام والمسلمین خلیلی معاون اول قوه قضاییه در نشست خبری مورخ ۲۶ خردادماه سال جاری ضمن اشاره به اجرای پایلوت هوشمندسازی قضایی در سه استان کشور، به ویژه استان خراسان جنوبی، اظهار کرد: خوشبختانه امروز در استان خراسان جنوبی، فرایندهای قضایی به صورت صددرصد الکترونیکی و هوشمند انجام میشود و دادگستری این استان به الگوی موفق اجرای عدالت الکترونیک تبدیل شده است.
آغاز یک تحول بنیادین در مسیر عدالت هوشمندتحول بنیادین در حوزه دادرسی الکترونیک در دادگستری خراسان جنوبی از سال ۱۳۹۸ با رویکرد هوشمندسازی خدمات قضایی، ارتقای شفافیت، کاهش اطاله دادرسی و تکریم مراجعان آغاز شد و امروز به مرحلهای رسیده است که آثار عینی، ملموس و آماری آن در سطح حوزههای قضایی کاملاً مشهود است. بر اساس آمارهای رسمی موجود، میزان ورودی مراجعات حضوری به دادگستریهای استان از حدود ۹۸۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۸ به ۶۱۰ هزار نفر در سال جاری کاهش یافته است که این کاهش، علیرغم افزایش وارده پروندهها به دادگستری رخ داده و بیانگر موفقیت راهبرد هوشمندسازی فرآیندها، حذف مراجعات غیرضروری و تسهیل دسترسی مردم به خدمات قضایی است.