۱۴۰۳/۰۶/۲۱ ۱۴:۲۳
پرسش:
در قرآن، الله، تنها خالق است یا بهترین خالق؟ در برخی از آیات قرآن ادعاشده که الله خالق و آفریننده همهچیز است و این یعنی هیچکسی غیر از الله خالق چیزی نیست؛ اما درآیات دیگری آمده که خدا بهترین خالقها است و این یعنی غیر از خدا هم خالقهای دیگری هستند اما خداوند از همه آنها بهتر است! بالاخره غیر از الله خالق دیگری هست یا نیست؟!
پاسخ:
در مقام پاسخ به این شبهه، به سه جواب از مفسران اشاره میشود:
پاسخ 1: خلق بر دو نوع است.
«خلق» بر دو گونه است:
1. به معنای نوآفرینی و ایجاد چیزی بدون اینکه آن چیز سابقه وجود و نمونه قبلی داشته باشد: ﴿ خَلَقَ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضَ بِالْحَقِّ تَعٰالىٰ عَمّٰا یُشْرِکُونَ﴾؛ (1) آسمانها و زمین را به حق آفرید. ازآنچه شریک او قرار میدهند، برتر است.
2. به معنای ایجاد و ساخت چیزی از اشیاء دیگر:
﴿ هُوَ اَلَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ وٰاحِدَهٍ … ﴾؛ (2) او کسی است که شما را از یک تن آفرید … . خلق به معنای ابداع و نوآفرینی مختص خداوند است و موجود دیگری قادر به آن نیست؛ به همین دلیل، خداوند آن را از غیر خودش نفی کرده است: ﴿ أَ ف: ﴿ … وَ إِذْ تَخْلُقُ مِنَ اَلطِّینِ کَهَیْئَهِ اَلطَّیْرِ بِإِذْنِی فَتَنْفُخُ فِیهٰا فَتَکُونُ طَیْراً بِإِذْنِی … ﴾؛ (6) … و هنگامیکه به اذن من از گِل، مجسمهای به شکل پرنده میساختی پس در آن میدمیدی و بهفرمان من پرندهای زنده میشد… . (7) بنابراین، واژه «خلق» در دو معنا به کار میرود: 1. پدید آوردن چیزی از اجزائی که پیشتر وجود داشتهاند. خلق به این معنا ویژه خدا نیست و غیر خدا هم میتواند به این معنا خالق باشد؛ (8) 2. پدیدآوردن چیزی از عدم و نیستی. اینگونه از خلق، ویژه خداوند است. (9) مراد خداوند از خلق در ﴿ اَللّٰهُ خٰالِقُ کُلِّ شَیْءٍ﴾؛ (10) پدیدآوردن چیزی از نیستی و بدون نمونه مشابه قبلی و مراد از خلق در ﴿ أَحْسَنُ اَلْخٰالِقِین ﴾؛ (11) پدیدآوردن و ساختن چیزی از اجزائی که پیشتر وجود داشتهاند، است.