بادهـای ۱۲۰روزه سیسـتان کـه با وجود خشکسالیهای ۲۰ ساله هماینک به بیشاز ۱۸۰روز رسیده است بـا همراهـی خـاک رسـوبی دانــه ریــز، درجــه حــرارت و تبخیــر زیــاد، پوشــش گیاهــی انــدک، خشکســالیهای دورهای و عوامــل متعــدد انســانی باعــث فرســایش شــدید خــاک و وقــوع طوفانهــایی به همــراه ذرات گــرد و غبــار شده است.
جوان آنلاین: ۷۰۰ سال زمان میبرد تا یک سانتیمتر خاک تولید شود، عنصری که بستر ۱۲۵ میلیون تن محصول کشاورزی و تأمین کننده امنیت غذایی ایرانیان است، اما همین عنصر حیاتی، تحت تأثیر عواملی همچون تخریب پوشش گیاهی و فعالیتهای صنعتی حدود ۷۰ سال است روند فرسایشی آن اوج گرفته و به ۵/ ۱۶ تن در هکتار رسیده است. فرسایش خاک در ایران تقریباً معادل ۲ تا ۵/ ۲ برابر آسیا و پنج تا شش برابر میانگین جهانی است. از ۵/ ۱۶ تن فرسایش خاک در کشور حدود ۱۰ تا ۱۱ تن مربوط به فرسایش آبی است که با اجرای طرحهای آبخیزداری میتوان آن را تا ۵۰ درصد کاهش داد. نباید فراموش کنیم از ۱۸ میلیون هکتار زمین قابل کشت، فقط ۵ میلیون هکتارش خاک حاصلخیز دارد و باید آن را حفظ کرد.
پایه و اساس پوشش گیاهی، خاک سالم است که زندگی را به دنبال دارد. یکچهارم تنوع زیستی زمین در خاک قرار گرفته که آلودگی و فرسایش خاک میتواند زیستن روی زمین را به چالش بکشد. فرسایش خاک یکی از مهمترین مسائل زیست محیطی است که به علت اثرات بلندمدت آن بر کیفیت خاک و در نتیجه عملکرد گیاهی و محیط زیست، اهمیت بسیاری دارد. این فرسایش به عوامل متعددی مربوط است. در حال حاضر گرمای شدید هوا و کاهش رطوبت خاک و همچنین وزش باد که موجب بروز طوفانهای گرد و غبار در بسیاری از استانهای ایران میشود، بخش زیادی از خاک ایران را از بین میبرد؛ اتفاقی که باید برنامهای جامع برای جلوگیری از پیشرفت آن ارائه شود.
کرمان به دنبال احیای خاک
با اینکه در شمال کرمان نزدیک به یک میلیون هکتار جنگل وجود دارد، اما این استان از جمله مناطقی است که فرسایش خاک در آن به یک معضل بزرگ تبدیل شده است. آمار دنیا چهار تن در هر هکتار فرسایش خاک است و این عدد در ایران به ۱۶ تن و در استان کرمان با توجه به شرایط بیابانی که در ۱۴ شهرستان شمالی استان وجود دارد به ۳۰ تن در هکتار میرسد. گزارشها نشان میدهند ۲۰ درصد بیابانهای کشور در استان کرمان قرار دارند و این در حالی است که حدود ۷ میلیون هکتار از عرصههای مراتع شمال استان تعریف بیابان دارد و هر ساله این عدد افزایش مییابد.