اقتصاد۲۴- نمودار «حداقل دستمزد کارگر در ایران به دلار از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴» تصویری روشن از یک روند نگرانکننده را نشان میدهد: افت شدید قدرت خرید دلاری نیروی کار. این شاخص که با تبدیل حداقل مزد ریالی به دلار به دست میآید، در ابتدای دهه ۹۰ در سطوحی نزدیک به ۳۰۰ دلار قرار داشت، اما در ادامه مسیر، تحت تأثیر جهشهای ارزی و تورم مزمن، بهطور محسوسی کاهش یافته و در سالهای اخیر در محدودهای بین حدود ۷۵ تا ۱۰۰ دلار نوسان میکند.
در این مسیر، چند نقطه عطف قابل توجه است. نخست، سقوط شدید حوالی سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۲ که همزمان با شوک ارزی رخ داد و دستمزد دلاری را به محدوده نزدیک ۱۰۰ دلار رساند. سپس دورهای از بهبود نسبی تا حوالی ۱۳۹۶ دیده میشود که دستمزد دلاری دوباره تا حدود ۲۴۰ دلار افزایش یافت. اما این بهبود پایدار نبود؛ از سال ۱۳۹۷ به بعد، همزمان با بازگشت تحریمها و جهش دوباره نرخ ارز، دستمزد دلاری بار دیگر سقوط کرد و حتی در مقاطعی به کف تاریخی حدود ۷۵ دلار رسید.
در سالهای اخیر (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴)، نمودار نشان میدهد که حداقل دستمزد دلاری در یک «تله نوسانی» گرفتار شده است؛ افزایشهای اسمی مزد نتوانستهاند همگام با رشد نرخ ارز حرکت کنند، و هر بار که دستمزد ریالی بالا رفته، جهش جدید دلار اثر آن را خنثی کرده است. به همین دلیل، حتی در بهترین نقاط این دوره نیز سطح دستمزد دلاری به سختی از ۱۵۰ دلار عبور کرده و اغلب زیر ۱۰۰ دلار باقی مانده است.