در دهههای اخیر، اختراعات بهعنوان یکی از ستونهای اصلی مالکیت فکری، نقش بیبدیلی در توسعه فناوری، اقتصاد و رفاه اجتماعی ایفا کردهاند
جوان آنلاین: در دهههای اخیر، اختراعات بهعنوان یکی از ستونهای اصلی مالکیت فکری، نقش بیبدیلی در توسعه فناوری، اقتصاد و رفاه اجتماعی ایفا کردهاند، اما با ظهور هوش مصنوعی، پرسشهای بنیادینی درباره مفهوم اختراع، مخترع و حقوق مالکیت فکری مطرح شده و نظامهای حقوقی سنتی را با چالشهای جدی مواجه کرده است، بنابراین در گزارش حاضر به بررسی دقیق حقوق اختراعات در چارچوب مالکیت فکری و تأثیر هوش مصنوعی بر آن میپردازیم.
تعریف حقوقی اختراع و جایگاه آن در مالکیت فکری
طبق ماده۲ قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶، اختراع عبارت است از «راهحل جدید و نوآورانه برای یک مشکل فنی». اختراع باید دارای سه ویژگی باشد: ۱. جدید بودن: در هیچ جای دنیا قبلاً افشا نشده باشد و اصطلاحاً در ظرف علم ریخته نشده باشد. ۲. دارا بودن گام ابتکاری: برای فرد متخصص در آن حوزه، بدیهی نباشد. (این نکته حائز اهمیت است که افراد آن حوزه در این خصوص صاحبنظر هستند). ۳. قابلیت کاربرد صنعتی: در صنعت یا حرفهای قابل استفاده باشد. اختراعات پس از ثبت، تحت حمایت حقوق مالکیت صنعتی قرار میگیرند و دارنده آن میتواند از حقوق انحصاری بهرهمند شود، نظیر منع استفاده غیرمجاز از سوی دیگران و حفظ انحصاری حق، امکان انتقال، واگذاری یا صدور مجوز بهرهبرداری چراکه حق قابل انتقال است و حق اقامه دعوی در صورت نقض.
چالشهای حقوقی اختراعات در عصر هوش مصنوعی